Kiểm Toán Nội Bộ Là Gì? Chức Năng Và Vai Trò Của Kiểm Toán Nội Bộ

Kiểm toán nội bộ là gì? Kiểm toán nội bộ đóng vai trò gì trong việc vận hành một doanh nghiệp? Cùng với sự phát triển và biến động không ngừng của nền kinh tế những yêu cầu về nâng cấp hệ thống tài chính, những hoạt động kế toán kiểm toán càng được nâng cao. Tuy nhiên, các doanh nghiệp còn đang mơ hồ về khái niệm hay chức năng của kiểm toán nội bộ.

Kiểm Toán Nội Bộ Là Gì?

Theo Hiệp hội Kiểm toán nội bộ IIA (The institute of Internal Auditor, viết tắt là “IIA”) đã nêu lên định nghĩa về “Kiểm toán nội bộ” rằng:

“Kiểm toán nội bộ là một hoạt động đảm bảo và tư vấn độc lập, khách quan được thiết kế nhằm gia tăng giá trị và cải thiện các hoạt động của tổ chức. Kiểm toán nội bộ giúp cho tổ chức đạt được các mục tiêu của mình bằng cách áp dụng phương pháp tiếp cận có tính nguyên tắc và hệ thống nhằm đánh giá và nâng cao hiệu quả của các quy trình quản lý rủi ro, kiểm soát và quản trị.” (THE IIA)

Kiểm toán nội bộ thường được xử lý bởi ban quản lý cao nhất của doanh nghiệp (bao gồm cả những thành viên độc lập, thành viên điều hành). Phụ thuộc vào mô hình quản lý của doanh nghiệp mà sẽ chỉ ra cụ thể người sẽ phê duyệt và làm việc với chuẩn mực Kiểm toán nội bộ có thể là: Ban Kiểm Soát, Ủy ban Kiểm toán,…

>> Xem thêm: Dịch Vụ Kiể Toán Chất Lượng

Vai Trò Của Kiểm Toán Nội Bộ Trong Doanh Nghiệp

Kiểm toán nội bộ sẽ đóng một vai trò quan trọng trong doanh nghiệp. Các nhiệm vụ cụ thể của kiểm toán nội bộ có thể kể đến như:

1. Đánh giá và quản lý rủi ro: Kiểm toán nội bộ đặt ra khả năng nhận diện và đánh giá hiệu quả của các quy trình, hệ thống kiểm soát nội bộ, và quản trị doanh nghiệp để đảm bảo rằng tổ chức hoạt động một cách an toàn và hiệu quả.

2. Tư vấn xây dựng quy trình và kiểm soát dự án mới giúp tổ chức xây dựng các quy trình hiệu quả và tư vấn về kiểm soát các dự án mới, đồng thời đánh giá và quản lý rủi ro liên quan.

3. Thực hiện kiểm tra đối với tính tuân thủ, hiệu quả và hiệu suất kiểm soát: Kiểm toán nội bộ tiến hành các hoạt động kiểm tra để đưa ra đánh giá độc lập về mức độ tuân thủ, hiệu quả và hiệu suất của các hệ thống kiểm soát.

4. Đánh giá nội bộ và báo cáo: Đối với Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc, kiểm toán nội bộ đánh giá tình hình tài chính và các vấn đề khác liên quan đến doanh nghiệp. Vì vậy, việc duy trì, cập nhật và hoàn thiện hệ thống Kiểm toán nội bộ của doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng và liên tục.

Chức Năng Của Kiểm Toán Nội Bộ

Theo Nghị định 05/2019/NĐ-CP quy định, kiểm toán nội bộ đóng vai trò quan trọng và thiết thực trong việc xây dựng và phát triển doanh nghiệp.

Thông qua hoạt động kiểm tra, đưa ra những đánh giá và tiến hành tư vấn, chuẩn mực kiểm toán nội bộ đưa ra các nhận định đảm bảo mang tính độc lập, khách quan. Một trong những chức năng của Kiểm toán nội bộ là:

Chức năng đảm bảo sự chính xác cho các báo cáo tài chính; tình hình kế toán

Đối với, Kiểm toán nội bộ tính nguyên tắc và sự mạch lạc,liên kết trong hệ thống sẽ luôn được đảm bảo. Từ đó, Kiểm toán nội bộ thể hiện được sự chặt chẽ và hợp lý trong các quy trình làm việc, chương trình thực hiện. Kiểm toán nội bộ thể hiện những đánh giá và kết luận mang tính xác thực, đúng đắn. 

Chức năng đảm bảo an toàn giá trị cho doanh nghiệp

• Ngay từ những giai đoạn đầu, Kiểm toán viên nội bộ đã phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan đề nhằm vận hành các đầu công việc một cách nhuần nhuyễn, chặt chẽ. Vì vậy, các sai phạm của doanh nghiệp sẽ luôn được phát hiện sớm và xử lý.

• Các quy trình quản trị trong Kiểm toán nội bộ cần đảm bảo quy trình quản trị những rủi ro của đơn vị đảm bảo tính hiệu quả và có hiệu suất cao.

• Các mục tiêu doanh nghiệp đặt ra trong quá trình hoạt động các chiến lược được đề ra, kế hoạch và nhiệm vụ công tác mà đơn vị đạt được.

Chức năng nâng cấp hệ thống

Kiểm toán nội bộ là một công cụ mạnh mẽ hỗ trợ sự phát triển và khắc phục các hạn chế trong quản lý và quản trị doanh nghiệp. Thông qua việc thực hiện các hoạt động như kiểm tra, phân tích, và theo dõi các quy trình và hoạt động của các bộ phận trong tổ chức, kiểm toán nội bộ giúp đưa ra những gợi ý cụ thể để cải thiện hiệu suất và quản lý rủi ro.

Kiểm toán nội bộ không chỉ là một công cụ đánh giá, mà còn là một nguồn tư vấn quý báu giúp các công ty nâng cao sự hiệu quả và năng suất trong hoạt động kinh doanh của họ. Trên thực tế, toàn cầu, việc thành lập bộ phận kiểm toán nội bộ trong các tổ chức thường đi kèm với sự tăng cường trong quản lý, giảm thiểu rủi ro gian lận, và thúc đẩy sự minh bạch, từ đó đạt được hiệu suất kinh doanh vượt trội.

Các Nguyên Tắc Cơ Bản Của Kiểm Toán Nội Bộ

1/ Tính độc lập

Các Kiểm toán viên nội bộ không được phép đảm nhiệm đồng thời các nhiệm vụ trong nhóm kiểm toán nội bộ khác. Trong kiểm toán nội bộ, mỗi lĩnh vực cần phải được thực hiện độc lập, không bị can thiệp vào khi thực hiện nhiệm vụ, báo cáo và đánh giá.

2/ Tính khách quan

Khi thực hiện công việc Kiểm toán nội bộ, kiểm toán viên nội bộ phải đảm bảo tính khách quan, trung thực, chính xác và công bằng.

3/ Tính hợp pháp

Tuân thủ pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật là một nguyên tắc quan trọng trong Kiểm toán nội bộ.

4/ Tính bảo mật

Kiểm toán nội bộ phải đảm bảo bảo mật thông tin thu thập trong quá trình kiểm toán, không được tiết lộ hay rò rỉ thông tin cho bất kỳ bên thứ ba nào.

Các Trường Hợp Bắt Buộc Kiểm Toán Nội Bộ Theo Quy Định Của Pháp Luật Việt Nam

Theo Nghị định số 05/2019/NĐ-CP, quy định về các doanh nghiệp sau phải thực hiện Kiểm toán nội bộ:

• Các công ty niêm yết.

• Các doanh nghiệp có vốn điều lệ nhà nước chiếm hơn 50% và hoạt động dưới mô hình công ty mẹ - công ty con.

• Các doanh nghiệp nhà nước đang hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con.

Với những doanh nghiệp không thuộc vào các loại trên, nên xem xét khuyến nghị thực hiện Kiểm toán nội bộ. Các doanh nghiệp có thể hợp tác với tổ chức kiểm toán độc lập đủ điều kiện để thực hiện Kiểm toán nội bộ theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp quyết định thuê tổ chức kiểm toán độc lập để thực hiện Kiểm toán nội bộ, cần đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ, cũng như các yêu cầu được quy định tại Điều 5 và Điều 6 của Nghị định số 05/2019/NĐ-CP.

Quy Trình Cung Cấp Các Dịch Vụ Kiểm Toán Nội Bộ

Quy trình Kiểm toán nội bộ được Kiểm toán Việt Úc cung cấp sẽ được thực hiện qua 4 bước sau:

• Bước 1: Lập kế hoạch

• Bước 2: Thực hiện kiểm toán

• Bước 3: Báo cáo kết quả

• Bước 4: Giám sát triển khai kết quả thực hiện khuyến nghị kiểm toán

Các Câu Hỏi Thường Gặp Liên Quan Đến Kiểm Toán Nội Bộ

Kiểm toán nội bộ có cần chứng chỉ hành nghề hay không?

Kiểm toán nội bộ yêu cầu người thực hiện phải có kỹ năng, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn. Để trở thành kiểm toán viên tài chính Quốc tế nội bộ chuyên nghiệp bạn cần phải có chứng chỉ hành nghề được cấp bởi CIA (Certified Internal Auditor).

Kiểm toán nội bộ và mối liên hệ với kiểm tra bộ phận kế toán?

Kiểm toán nội bộ kiểm tra bộ phận kế toán là quá trình thực hiện việc kiểm tra, giám sát sự đầy đủ, thích hợp và tính hữu hiệu của bộ phận kế toán.

Dịch Vụ Kiểm Toán Nội Bộ Tại Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều quy định pháp lý có liên quan đến hoạt động kiểm toán nội bộ nhưng vẫn còn là điều băn khoăn đối với nhiều doanh nghiệp.

Thông qua khảo sát thực tế thấy rằng kiểm toán nội bộ ở nước ta hiện nay phần lớn được hình thành dựa trên nền tảng công tác kiểm tra kế toán trước đây.

Hầu hết các đơn vị chưa có đội ngũ Kiểm toán nội bộ hoặc bộ phận hoạt động kiêm nhiệm hiệu quả không cao. Công ty kiểm toán Việt Úc - Viet Australia là một trong số ít những đơn vị cung cấp đội ngũ kiểm toán nội bộ đáng tin và hiệu quả tại Việt Nam.

Hãy liên hệ hotline: 0848 770 777 để được tư vấn trực tiếp.

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...