• Theo mô hình tổ chức và biểu hiện pháp lý có kiểm toán nhà nước, kiểm toán độc lập, kiểm toán nội bộ.
• Theo đối tượng kiểm toán có kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ.

Đối tượng của kiểm toán tài chính

• Đối tượng của công việc kiểm toán báo cáo tài chính hướng tới là các báo cáo tài chính bao gồm: báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán báo cáo lưu chuyển tiền tệ và bản thuyết minh báo cáo tài chính…

Mục tiêu của kiểm toán tài chính

• Làm tăng độ tin cậy của người sử dụng các báo cáo tài chính và thông tin tài chính là mục đích của kiểm toán tài chính là . Để đạt được mục đích trên, kiểm toán viên nhà nước phải đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính, các thông tin tài chính có được lập và trình bày trung thực, hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với các quy định về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không.
• Khi thực hiện kiểm toán tài chính, mục tiêu chung của kiểm toán viên nhà nước là:

- Đạt được sự đảm bảo hợp lý rằng, xét trên các khía cạnh trọng yếu, liệu báo cáo tài chính, các thông tin tài chính có còn sai sót trọng yếu do gian lận hoặc nhầm lẫn hay không, báo cáo tài chính có được lập và trình bày phù hợp với khuôn khổ quy định hiện hành về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không.

- Lập báo cáo kiểm toán và công bố kết quả của cuộc kiểm toán phù hợp với các phát hiện kiểm toán.

Vai trò của lập kế hoạch kiểm toán

• Kế hoạch kiểm toán tài chính phải được đánh giá dựa trên chiến lược đánh giá tổng thể theo như quy định của chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA). Cuộc đánh giá phải làm rõ được thời gian, phạm vi và phương hướng. Việc xây dựng chiến lược phụ thuộc vào các đặc điểm của hợp đồng kiểm toán gồm mục đích báo cáo, xét đoán chuyên môn của các kiểm toán viên, đặc điểm, kết quả của các hoạt động kiểm toán sơ bộ và các nguồn lực cần thiết để thực hiện hợp đồng kiểm toán tài chính.
• Có thể cập nhập thiết kế kiểm toán theo sự phát triển trong quá trình kiểm toán của kiểm toán viên. Ngoài ra, đánh giá viên cũng bao gồm việc giám sát và xem xét công việc của các thành viên trong nhóm kế hoạch. Tài liệu kết quả chứa chiến lược và kế hoạch tổng thể.
• Để hiểu rõ từng yếu tố kinh doanh liên quan đến cuộc kiểm toán, kiểm toán viên thu thập và đánh giá thông tin về công ty, chẳng hạn như các thông tin thực tế về tài chính, pháp lý và đầu tư. Ngoài ra, họ sử dụng các kỹ thuật đánh giá rủi ro để phân tích rủi ro bất thường trong quản trị kinh doanh, đặc biệt là các sai sót trong báo cáo tài chính. Nhóm đánh giá sử dụng các kỹ thuật đánh giá để thu thập bằng chứng đánh giá một khi rủi ro đã được công nhận. Bằng chứng kiểm toán này giúp họ hình thành xét đoán về báo cáo tài chính của công ty.

Những nguyên tắc cơ bản ảnh hưởng đến kiểm toán tài chính

- Nguyên tắc tuân thủ pháp luật

+ Các kiểm toán viên phải luôn coi trọng và chấp hành đúng pháp luật của Nhà nước trong quá trình hành nghề kiểm toán.

- Tuân thủ đạo đức nghề nghiệp

+ Một kiểm toán viên phải tuân thủ các nguyên tắc nghề nghiệp của mình đó là độc lập không bị chi phối bởi lợi ích cá nhân nào, là ngược công bằng, tôn trọng sự thật, không thiên vị và thành kiến. Có năng lực chuyên môn và tính cẩn trọng. Bảo mật các thông tin thu thập. Có thái độ hoài nghi mang tính nghề nghiệp.

Các yếu tố của kiểm toán tài chính

• Yếu tố 1: Ba bên liên kết trong kiểm toán tài chính là kiểm toán nhà nước, đối tượng chịu trách nhiệm về báo cáo tài chính và đối tượng sử dụng báo cáo kiểm toán
• Yếu tố 2: Nội dung và các thông tin liên quan đến kiểm toán tài chính là các thông tin, tình hình tài chính, các hoạt động tài chính, dòng tiền và các báo cáo. Kiểm toán viên nhà nước phải thực hiện các thủ tục để thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp có liên quan đến nội dung được kiểm toán để đưa ra các ý kiến.

Trình các tự giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán đầy đủ nhất

Bước 1: Chuẩn bị để lập kế hoạch kiểm toán

• Bước đầu tiên để có một kế hoạch kiểm toán kỹ càng đó là chuẩn bị cho kế hoạch kiểm toán. Đây là quá trình tiếp cận thu thập thông tin khách hàng nhằm giúp kiểm toán viên tìm hiểu về các nhu cầu của họ, đánh giá về khả năng phục vụ và các vấn đề khác như thời gian thực hiện, phí kiểm toán… Theo đó nếu đồng ý kiểm toán viên sẽ ký hợp đồng kiểm toán với khách hàng.

Bước 2: Tìm hiểu về khách hàng kiểm toán

• Sau khi ký kết hợp đồng kiểm toán, kiểm toán viên bắt đầu lập kế hoạch kiểm toán tổng quát. Theo đó, kiểm toán viên phải có sự hiểu biết đầy đủ về khách hàng, bao gồm các phương diện:

- Hiểu biết chung về nền kinh tế như: Thực trạng nền kinh tế, các chính sách của chính phủ, mức độ lạm phát,…

- Hiểu biết về môi trường và lĩnh vực hoạt động của đơn vị được kiểm toán như: Tình hình thị trường và cạnh tranh, các đặc điểm của ngành nghề kinh doanh,…

- Nhận diện các bên hữu quan với khách hàng: Các bộ phận trực thuộc, các chủ sở hữu chính thức của công ty, công ty chi nhánh, các mối quan hệ và các cá và nhân tổ chức,…

- Hiểu biết về những yếu tố nội tại của đơn vị được kiểm toán: Những đặc điểm về sở hữu, quản lý, tình hình kinh doanh, khả năng tài chính

Bước 3: Xác lập mức trọng yếu và đánh giá rủi ro kiểm toán Xác lập mức trọng yếu

• Trọng yếu là khái niệm về tầm cỡ (hay quy mô) và bản chất của các sai phạm (kể cả bỏ sót) của các thông tin tài chính hoặc là đơn lẻ, hoặc là từng nhóm mà trong bối cảnh cụ thể nếu dựa vào các thông tin này để xét đoán thì không thể chính xác hoặc là sẽ rút ra những kết luận sai lầm.
• Từ đó ước tính mức độ sai sót của Báo cáo tài chính có thể chấp nhận được. Xác định phạm vi của cuộc kiểm toán và đánh giá ảnh hưởng của các sai sót lên Báo cáo tài chính. Là cơ sở để xác định bản chất, thời gian và phạm vi thực hiện các khảo sát kiểm toán.

Bước 4: Xây dựng kế hoạch và thiết kế chương trình kiểm toán

•  Sau những thông tin thu thập được, kiểm toán viên sẽ tiến hành lập kế hoạch kiểm toán tài chính gồm ba kế hoạch như sau:

• Kế hoạch chiến lược:

- Kế hoạch chiến lược phải được lập cho các cuộc kiểm toán lớn về quy mô, tính chất phức tạp, địa bàn rộng hoặc kiểm toán báo cáo tài chính của nhiều năm.

- Kế hoạch chiến lược cần vạch ra mục tiêu, định hướng cơ bản, nội dung trọng tâm, phương pháp tiếp cận và tiến trình của cuộc kiểm toán.

• Kế hoạch kiểm toán tổng thể:

Dựa trên kế hoạch chiến lược đã lập, kiểm toán viên tiến hành lập kế hoạch kiểm toán tổng thể. Kế hoạch kiểm toán tổng thể phải được lập cho mọi cuộc kiểm toán, trong đó mô tả phạm vi dự kiến và cách thức tiến hành công việc kiểm toán. Kế hoạch kiểm toán tổng thể phải đầy đủ, chi tiết làm cơ sở để lập chương trình kiểm toán. Những vấn đề chủ yếu kiểm toán viên phải xem xét và trình bày trong kế hoạch kiểm toán tổng thể gồm: Hiểu biết về hoạt động của đơn vị được kiểm toán, hiểu biết về hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ, đánh giá rủi ro và mức độ trọng yếu, phối hợp, chỉ đạo, giám sát và kiểm tra.

• Chương trình kiểm toán:

Trên cơ sở kế hoạch kiểm toán tổng thể đã lập, kiểm toán viên sẽ tiến hành lập chương trình kiểm toán. Chương trình kiểm toán là những dự kiến chi tiết về các công việc kiểm toán cần thực hiện, thời gian hoàn thành và sự phân công lao động giữa các kiểm toán viên cũng như dự kiến về những tư liệu, thông tin liên quan cần sử dụng và thu thập. Chương trình kiểm toán sẽ được thiết kế thành ba phần: trắc nghiệm công việc, trắc nghiệm phân tích và trắc nghiệm trực tiếp số dư. Việc thiết kế các loại hình trắc nghiệm kiểm toán trên đều gồm bốn nội dung: xác định thủ tục kiểm toán, quy mô mẫu chọn, khoản mục được chọn và thời gian thực hiện. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn hiểu hơn về lập kế hoạch kiểm toán.

Kết thúc kiểm toán

Kết thúc quy trình kiểm toán tài chính cần phải làm gì?

• Khi kết thúc quy trình kiểm toán tài chính của mình kiểm toán viên phải thông báo kết quả kiểm toán của họ. Trong báo cáo kiểm toán phải thể hiện đủ ý kiến nhận xét về báo cáo tài chính của doanh nghiệp, tổ chức khách hàng.
• Nội dung của các ý kiến kiểm toán có thể khác nhau nhưng báo cáo kiểm toán phải cho người đọc thấy được những đánh giá của kiểm toán viên về tính trung thực và hợp lý của các thông tin phản ánh trên báo cáo tài chính xét trên khía cạnh trọng yếu, sự tuân thủ chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các văn bản pháp lý khi soạn thảo báo cáo tài chính.

Vai trò, ý nghĩa của báo cáo kiểm toán

Kiểm toán tài chính có các vai trò và ý nghĩa như sau:

• Giúp cho Kiểm toán viên và công ty kiểm toán đưa ra ý kiến xác nhận rằng báo cáo tài chính có được lập trên cơ sở chuẩn mực Kế toán và chế độ kế toán hiện hành (hoặc được chấp nhận), có tuân thủ pháp luật liên quan và có phản ánh trung thực, hợp lý xét trên các khía cạnh trọng yếu hay không?
• Giúp cho đơn vị được kiểm toán thấy rõ được những tồn tại, sai sót để khắc phục nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính của đơn vị.

Thông qua bài viết trên Kiểm toán Viet Australia đã cho bạn biết kiểm toán tài chính là gì? Các đối tượng, mục tiêu và vai trò của nó. Cảm ơn đã theo dõi bài viết.