Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 253/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, hướng dẫn thi hành nhiều nội dung quan trọng của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Trong đó, quy định về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo tỷ lệ 10% là một nội dung được nhiều doanh nghiệp, tổ chức chi trả thu nhập và người lao động quan tâm.

Vậy những khoản thu nhập nào phải khấu trừ 10%? Khi nào tổ chức chi trả có trách nhiệm khấu trừ trước khi thanh toán? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các trường hợp áp dụng theo quy định mới, đồng thời cập nhật những thay đổi đáng chú ý về biểu thuế TNCN từ năm 2026.

Khấu Trừ 10% Thuế TNCN Là Gì?

Khấu trừ thuế TNCN là việc tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập giữ lại một phần tiền thuế trước khi thanh toán cho người nhận thu nhập, sau đó kê khai và nộp thay vào ngân sách nhà nước.

Đối với một số loại thu nhập không áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần, pháp luật quy định khấu trừ theo tỷ lệ cố định 10% trên thu nhập tính thuế hoặc trên số tiền chi trả trước khi thanh toán.

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quy định này tiếp tục được áp dụng đối với nhiều khoản thu nhập phát sinh trong năm 2026.

04 Trường Hợp Áp Dụng Khấu Trừ 10% Thuế TNCN Theo Nghị Định 253/2026/NĐ-CP

Theo quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, không phải mọi khoản thu nhập đều áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Đối với một số loại thu nhập nhất định, tổ chức chi trả có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trước khi thanh toán cho cá nhân. Dưới đây là 04 trường hợp phổ biến mà doanh nghiệp và người nộp thuế cần nắm rõ để thực hiện đúng quy định. 

1. Thu Nhập Từ Trúng Thưởng

Theo Điều 58 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập từ trúng thưởng của cá nhân cư trú thuộc diện chịu thuế với thuế suất 10%. Các khoản thu nhập này có thể phát sinh từ:

• Trúng xổ số;
• Trúng thưởng trong các chương trình khuyến mại;
• Trúng thưởng từ trò chơi có thưởng;
• Các hình thức trúng thưởng hợp pháp khác theo quy định.

Thuế TNCN được xác định bằng:

Thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế × 10%

Thông thường, đơn vị tổ chức trả thưởng sẽ thực hiện khấu trừ thuế trước khi chi trả cho người trúng thưởng.

2. Thu Nhập Từ Nhận Thừa Kế Hoặc Quà Tặng

Theo Điều 61 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú khi nhận thừa kế hoặc quà tặng thuộc diện chịu thuế sẽ áp dụng mức thuế suất 10% trên thu nhập tính thuế.

Những tài sản thường phát sinh nghĩa vụ thuế gồm:

• Chứng khoán;
• Phần vốn góp;
• Bất động sản;
• Một số tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định.

Tuy nhiên, không phải mọi khoản thừa kế hoặc quà tặng đều phải nộp thuế. Một số trường hợp được miễn thuế như quà tặng, thừa kế giữa vợ chồng, cha mẹ và con, ông bà với cháu… nếu đáp ứng điều kiện của pháp luật.

3. Cá Nhân Không Ký Hợp Đồng Lao Động Hoặc Ký Hợp Đồng Dưới 03 Tháng

Đây là trường hợp doanh nghiệp thường gặp nhất trong quá trình chi trả thu nhập. Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP:

Khi doanh nghiệp chi trả tiền công, tiền lương hoặc các khoản thu nhập khác cho cá nhân:

• Không ký hợp đồng lao động; hoặc
• Ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng; hoặc
• Người lao động đã chấm dứt hợp đồng nhưng vẫn phát sinh khoản thu nhập phải chi trả,

thì nếu mỗi lần chi trả từ 5 triệu đồng trở lên, tổ chức trả thu nhập phải khấu trừ 10% trên tổng số tiền trước khi thanh toán.

Ví dụ

Một doanh nghiệp thuê chuyên gia tư vấn theo hợp đồng dịch vụ với mức thù lao 12 triệu đồng/lần.

Khi thanh toán:

• Thu nhập chi trả: 12 triệu đồng
• Thuế TNCN khấu trừ: 1,2 triệu đồng
• Số tiền thực nhận: 10,8 triệu đồng

Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai và nộp khoản thuế đã khấu trừ theo đúng quy định.

4. Phí Bảo Hiểm Tích Lũy Do Doanh Nghiệp Mua Cho Người Lao Động

Một nội dung mới cần đặc biệt lưu ý là khoản phí bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm không bắt buộc có tính tích lũy do doanh nghiệp mua cho người lao động. Theo điểm b khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP:

Khi khoản phí bảo hiểm vượt mức được pháp luật cho phép, doanh nghiệp phải:

• Khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10%
• Kê khai và nộp thay cho người lao động

Đây là quy định thường bị bỏ sót trong quá trình quyết toán thuế nếu doanh nghiệp chưa rà soát đầy đủ các khoản phúc lợi dành cho người lao động.

Những Điểm Mới Về Thuế TNCN Cần Lưu Ý Từ Năm 2026

Ngoài quy định về khấu trừ 10%, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP còn mang đến nhiều thay đổi quan trọng. Biểu thuế lũy tiến giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú. Theo quy định mới, biểu thuế chỉ còn 05 bậc, thay vì 07 bậc như trước đây.

Bậc thuế	Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế suất
1	Đến 10 triệu đồng	5%
2	Trên 10 – 30 triệu đồng	10%
3	Trên 30 – 60 triệu đồng	20%
4	Trên 60 – 100 triệu đồng	30%
5	Trên 100 triệu đồng	35%

Việc tinh gọn biểu thuế được kỳ vọng sẽ giúp việc tính thuế trở nên đơn giản hơn, đồng thời giảm bớt thủ tục trong quá trình kê khai và quyết toán.

Lưu ý: Biểu thuế 05 bậc áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú theo lộ trình của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Gì Khi Thực Hiện Khấu Trừ 10%?

Để hạn chế rủi ro trong quá trình kê khai và quyết toán thuế, doanh nghiệp nên thực hiện một số công việc sau:

• Rà soát đúng loại thu nhập trước khi chi trả để xác định nghĩa vụ khấu trừ.
• Kiểm tra giá trị từng lần thanh toán đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 03 tháng.
• Lưu giữ đầy đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán và chứng từ khấu trừ thuế.
• Kê khai, nộp thuế đúng thời hạn nhằm tránh phát sinh tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.
• Theo dõi các quy định mới của Luật Thuế TNCN 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP để cập nhật kịp thời quy trình kế toán, tiền lương và thuế.

Kết Luận

Quy định về khấu trừ 10% thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP không chỉ tác động đến doanh nghiệp khi thực hiện chi trả thu nhập mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế. Việc hiểu rõ từng trường hợp áp dụng sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế, đồng thời hạn chế các sai sót có thể dẫn đến truy thu hoặc xử phạt.

Trong bối cảnh Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và các văn bản hướng dẫn bắt đầu có hiệu lực, doanh nghiệp nên chủ động rà soát quy trình tiền lương, hợp đồng lao động và các khoản chi trả để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật ngay từ đầu kỳ tính thuế.