Hoạt động từ thiện được xây dựng trên nền tảng của lòng tin. Mỗi khoản đóng góp từ nhà hảo tâm, doanh nghiệp tài trợ hay cộng đồng đều gửi gắm kỳ vọng rằng nguồn lực sẽ được sử dụng đúng mục đích, đến đúng đối tượng và tạo ra giá trị thiết thực. Tuy nhiên, nếu công tác quản lý tài chính thiếu hồ sơ, báo cáo thu chi chưa rõ ràng hoặc thông tin công khai không đầy đủ, uy tín của quỹ và người khởi xướng có thể bị ảnh hưởng ngay cả khi chương trình được triển khai với thiện chí.

Dịch Vụ Kiểm Toán Quỹ Từ Thiện Theo Nghị Định 93/2019/NĐ-CP là giải pháp giúp rà soát nguồn thu, khoản chi, chứng từ và việc sử dụng tài sản theo mục đích hoạt động. Thông qua kiểm tra độc lập, quỹ có thêm cơ sở để nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin của nhà tài trợ và chủ động kiểm soát rủi ro tài chính.

1. Vì sao quỹ từ thiện cần kiểm toán và minh bạch tài chính?

Quỹ từ thiện là tổ chức hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, hướng đến hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và thực hiện các mục tiêu nhân đạo theo điều lệ. Nguồn lực của quỹ có thể đến từ tiền đóng góp, tài trợ, hiện vật, lãi tiền gửi và những nguồn thu hợp pháp khác.

Khác với doanh nghiệp thương mại, giá trị cốt lõi của quỹ từ thiện không nằm ở lợi nhuận mà ở khả năng chuyển hóa nguồn lực thành kết quả xã hội. Vì vậy, tính minh bạch của dòng tiền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: người đóng góp cần biết nguồn lực đã tiếp nhận, khoản tiền đã phân phối và kết quả sử dụng ra sao.

Kiểm toán quỹ từ thiện hỗ trợ kiểm tra tính nhất quán giữa chứng từ, sổ kế toán, sao kê ngân hàng và báo cáo tài chính. Qua đó, quỹ có thể phát hiện chênh lệch, xác định những khoản chi cần bổ sung hồ sơ và cải thiện quy trình phê duyệt. Đây cũng là cách nhà tạo quỹ chủ động bảo vệ uy tín bằng dữ liệu có thể đối chiếu, thay vì chỉ dựa vào cam kết hoặc thông tin truyền thông.

2. Nghị định 93/2019/NĐ-CP quy định gì về kiểm toán quỹ từ thiện?

Nghị định 93/2019/NĐ-CP ngày 25/11/2019 quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước đối với quỹ xã hội, quỹ từ thiện. Trong đó, Điều 31 quy định trách nhiệm tổ chức kế toán, thống kê, lập và gửi báo cáo tài chính, quyết toán năm; đồng thời quy định quỹ chịu sự thanh tra, kiểm tra, kiểm toán về việc thu, chi, quản lý và sử dụng quỹ của cơ quan có thẩm quyền.

Điều 38 quy định trách nhiệm quản lý tài sản, tài chính và công khai tình hình tài chính của quỹ. Theo đó, Hội đồng quản lý quỹ và Giám đốc quỹ có trách nhiệm công khai các khoản đóng góp, các tổ chức hoặc cá nhân nhận tài trợ, kết quả sử dụng và quyết toán thu chi. Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán và kết luận kiểm toán nếu có cũng thuộc nội dung công khai theo quy định.

Bên cạnh đó, Nghị định 136/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 93/2019/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 10/12/2024. Khi triển khai dịch vụ, quỹ cần đối chiếu quy định hiện hành, điều lệ được công nhận và yêu cầu cụ thể của cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý quan trọng: Nghĩa vụ thực hiện kế toán, báo cáo và chịu sự kiểm tra, kiểm toán theo quy định không đồng nghĩa mọi quỹ đều mặc nhiên phải thuê doanh nghiệp kiểm toán độc lập hằng năm. Quỹ cần xác định yêu cầu áp dụng cho trường hợp của mình; việc thuê kiểm toán độc lập có thể được chủ động lựa chọn để tăng cường minh bạch và quản trị rủi ro.

Xem thêm: Top 12 Công Ty Dịch Vụ Kiểm Toán Uy Tín Tại TP.HCM 2026 

3. Dịch vụ kiểm toán quỹ từ thiện kiểm tra những nội dung nào?

Phạm vi kiểm toán cần được xác định phù hợp với quy mô quỹ, kỳ báo cáo, nguồn tài trợ và mục tiêu kiểm tra. Các nội dung trọng tâm thường bao gồm:

Kiểm tra nguồn thu và khoản đóng góp

Kiểm toán viên đối chiếu tiền, hiện vật và các khoản tài trợ đã tiếp nhận với sao kê ngân hàng, phiếu thu, biên bản bàn giao, thư xác nhận tài trợ và sổ kế toán. Với các chương trình vận động theo từng đợt, việc phân loại nguồn thu theo mục đích, thời gian và đối tượng thụ hưởng giúp quỹ theo dõi chính xác nguồn lực dành cho từng chương trình.

Rà soát chi phí và hoạt động phân phối tài trợ

Các khoản chi hỗ trợ người thụ hưởng, mua hàng cứu trợ, vận chuyển, tổ chức chương trình và chi phí quản lý cần có hồ sơ phù hợp. Kiểm toán viên xem xét chứng từ thanh toán, danh sách nhận hỗ trợ, biên bản giao nhận và tài liệu chứng minh kết quả triển khai trong phạm vi công việc được thống nhất.

Đối với hiện vật, quỹ cần lưu lại thông tin về số lượng, giá trị, thời điểm tiếp nhận và bàn giao. Những khoản chi chưa đủ bằng chứng hoặc có chênh lệch cần được làm rõ trước khi hoàn tất báo cáo.

Đánh giá chi phí quản lý quỹ

Theo Điều 37 Nghị định 93/2019/NĐ-CP, Hội đồng quản lý quỹ quy định tỷ lệ chi cho hoạt động quản lý theo các giới hạn và điều kiện được quy định tại điều này. Mức thông thường không quá 5% tổng thu hằng năm; trường hợp nhu cầu thực tế vượt mức này, Hội đồng quản lý quỹ có thể quy định mức chi cao hơn nhưng tối đa không vượt quá 10%, theo các điều kiện luật định.

Việc rà soát cần xem xét căn cứ phê duyệt, cách xác định tổng thu và các khoản loại trừ theo quy định, thay vì chỉ so sánh chi phí quản lý với tổng tiền quyên góp một cách đơn giản.

4. Quy trình kiểm toán quỹ từ thiện chuyên nghiệp

Một quy trình rõ ràng giúp quỹ chủ động chuẩn bị hồ sơ, phối hợp với kiểm toán viên và xử lý vấn đề phát sinh kịp thời.

Bước 1 – Khảo sát và xác định phạm vi. Đơn vị kiểm toán tìm hiểu điều lệ quỹ, quy mô nguồn tài trợ, chương trình đã thực hiện, hệ thống kế toán và mục tiêu kiểm tra. Hai bên thống nhất kỳ kiểm toán, phạm vi công việc và danh mục tài liệu cần cung cấp.

Bước 2 – Thu thập hồ sơ và đối chiếu dữ liệu. Kiểm toán viên kiểm tra sổ kế toán, sao kê ngân hàng, chứng từ thu chi, hợp đồng tài trợ, danh sách người thụ hưởng và báo cáo quyết toán. Các số liệu được đối chiếu để xác định tính nhất quán giữa nguồn tiền tiếp nhận và khoản đã sử dụng.

Bước 3 – Đánh giá phát hiện và trao đổi với quỹ. Những khoản chênh lệch, thiếu chứng từ hoặc chưa rõ mục đích sử dụng được tổng hợp để quỹ giải trình và cung cấp bằng chứng bổ sung. Kết luận cần dựa trên tài liệu thực tế, không suy diễn sai phạm chỉ từ một thiếu sót hồ sơ đơn lẻ.

Bước 4 – Hoàn thiện báo cáo và kiến nghị. Báo cáo trình bày phạm vi, phương pháp, kết quả kiểm tra và các vấn đề cần lưu ý theo loại dịch vụ đã ký kết. Quỹ có thể sử dụng kiến nghị để hoàn thiện quy trình thu chi, quản lý chứng từ và công khai thông tin cho các bên liên quan.

Xem thêm: Thuê Dịch Vụ Kế Toán Uy Tín – Chất Lượng Cho Doanh Nghiệp

5. Hồ sơ cần chuẩn bị để kiểm toán diễn ra thuận lợi

Chất lượng hồ sơ quyết định đáng kể đến khả năng đối chiếu và thời gian thực hiện kiểm toán. Quỹ nên chuẩn bị các nhóm tài liệu sau:

• Điều lệ quỹ, quyết định liên quan đến cơ cấu quản lý và quy chế tài chính.
• Sổ kế toán, báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán và bảng tổng hợp thu chi.
• Sao kê ngân hàng, chứng từ tiếp nhận tiền, hiện vật và tài liệu xác nhận tài trợ.
• Hợp đồng tài trợ, kế hoạch chương trình, quyết định phê duyệt khoản chi.
• Danh sách người thụ hưởng, biên bản bàn giao tiền hoặc hiện vật và chứng từ thanh toán.
• Hồ sơ chi phí quản lý, hợp đồng dịch vụ và tài liệu giải trình các khoản chênh lệch.

Quỹ cũng nên thiết lập nguyên tắc lưu trữ thống nhất, phân công người chịu trách nhiệm cung cấp hồ sơ và hạn chế việc chỉnh sửa dữ liệu không có dấu vết. Với chương trình triển khai tại nhiều địa phương, nên chuẩn hóa biểu mẫu báo cáo để tổng hợp số liệu nhất quán.

6. Kiểm toán Việt Úc đồng hành cùng quỹ từ thiện

Đối với nhà sáng lập, Hội đồng quản lý và đội ngũ điều hành quỹ, kiểm toán không chỉ là bước rà soát số liệu mà còn là cơ hội đánh giá chất lượng quản trị tài chính. Một hệ thống kiểm soát tốt giúp quỹ phát hiện sớm sai lệch, nâng cao trách nhiệm giải trình và xây dựng nền tảng cho hoạt động dài hạn.

Kiểm toán Việt Úc cung cấp dịch vụ kiểm toán và tư vấn liên quan đến tài chính, kế toán, thuế và quản trị. Tùy nhu cầu thực tế, quỹ có thể trao đổi để xác định phạm vi kiểm toán, danh mục hồ sơ cần chuẩn bị và các nội dung cần ưu tiên rà soát.

Việc lựa chọn đơn vị phù hợp cần dựa trên năng lực chuyên môn, tính độc lập, kinh nghiệm xử lý hồ sơ và khả năng bảo mật thông tin. Phạm vi, sản phẩm bàn giao và trách nhiệm của mỗi bên nên được thống nhất rõ ràng trước khi triển khai.

Xem thêm: Báo Giá Dịch Vụ Kiểm Toán Trọn Gói, Uy Tín Năm 2026

Kết luận

Dịch Vụ Kiểm Toán Quỹ Từ Thiện Theo Nghị Định 93/2019/NĐ-CP hướng đến mục tiêu củng cố tính minh bạch và nâng cao trách nhiệm quản lý nguồn lực thiện nguyện. Khi số liệu được đối chiếu, chứng từ được lưu trữ đầy đủ và kết quả sử dụng tài trợ được công khai phù hợp, quỹ sẽ có cơ sở vững chắc hơn để duy trì niềm tin của nhà hảo tâm và cộng đồng.

Kiểm toán không thay thế trách nhiệm quản lý của quỹ, nhưng có thể trở thành công cụ quan trọng để phát hiện điểm yếu, cải thiện quy trình và bảo vệ uy tín của những người khởi xướng hoạt động nhân văn.

Liên hệ ngay Hotline 084 877 0777 – Kiểm toán Việt Úc để trao đổi về nhu cầu kiểm toán, rà soát tài chính và giải pháp phù hợp với đặc điểm hoạt động của quỹ.