Quy Định Đóng Phí Công Đoàn Từ 16/05/2026: Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Gì?

Nghị định 105/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công đoàn 2024 đã chính thức có hiệu lực từ ngày 16/05/2026, mang đến nhiều điểm mới trong việc quản lý và thu kinh phí công đoàn. Đáng chú ý, các quy định về thời hạn đóng, hành vi được xác định là không đóng kinh phí công đoàn và trách nhiệm của doanh nghiệp đã được làm rõ hơn so với trước đây. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý lao động, tiền lương và nghĩa vụ tài chính liên quan để tránh các vi phạm không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Những Thay Đổi Mới Về Phí Công Đoàn Theo Nghị Định 105/2026/NĐ-CP

Từ ngày 16/05/2026, Nghị định 105/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, hướng dẫn chi tiết một số nội dung của Luật Công đoàn 2024 liên quan đến tài chính công đoàn. Những quy định mới này không chỉ làm rõ trách nhiệm đóng kinh phí công đoàn của doanh nghiệp mà còn bổ sung các tiêu chí xác định hành vi vi phạm, thời hạn đóng và các trường hợp được miễn nghĩa vụ tài chính.

Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý, tránh phát sinh các khoản truy thu hoặc xử phạt trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Thời Hạn Đóng Phí Công Đoàn Được Quy Định Rõ Ràng Hơn

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 105/2026/NĐ-CP là quy định cụ thể về thời hạn đóng kinh phí công đoàn.

Đối với đa số doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức và hợp tác xã thực hiện đóng kinh phí công đoàn theo tháng, thời hạn hoàn thành nghĩa vụ là chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng kế tiếp.

Riêng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp hoặc diêm nghiệp có hình thức trả lương theo chu kỳ sản xuất kinh doanh được phép đóng theo chu kỳ 03 tháng một lần. Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng liền kề sau chu kỳ đóng.

So với quy định trước đây, thời hạn đóng đã được xác định rõ ràng hơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng quy định.

Làm Rõ Hành Vi Không Đóng Phí Công Đoàn

Nghị định mới cũng lần đầu tiên quy định cụ thể các trường hợp được xem là không đóng kinh phí công đoàn.

Theo đó, doanh nghiệp được xác định là không thực hiện nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Không thực hiện trích nộp kinh phí công đoàn theo quy định.

• Đóng không đầy đủ số tiền phải đóng.

• Đóng thiếu số lượng lao động thuộc diện phải đóng.

• Tình trạng thiếu tiền hoặc thiếu lao động kéo dài quá 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng.

Quy định này cho thấy cơ quan quản lý sẽ không chỉ xem xét việc doanh nghiệp có nộp hay không, mà còn đánh giá mức độ đầy đủ và chính xác của số tiền cũng như số lao động làm căn cứ đóng kinh phí công đoàn.

Do đó, doanh nghiệp cần thường xuyên đối chiếu dữ liệu lao động, tiền lương và hồ sơ bảo hiểm xã hội để hạn chế các sai sót có thể dẫn đến vi phạm.

Doanh Nghiệp Nào Phải Đóng Phí Công Đoàn?

Theo Nghị định 105/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các tổ chức có sử dụng lao động đều thuộc đối tượng phải đóng kinh phí công đoàn. Mức đóng được xác định bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Đáng lưu ý, việc doanh nghiệp có hay không thành lập công đoàn cơ sở không làm thay đổi nghĩa vụ này. Nói cách khác, chỉ cần có sử dụng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đóng kinh phí công đoàn theo quy định của pháp luật.

Doanh Nghiệp Không Thành Lập Công Đoàn Có Phải Đóng Phí Công Đoàn?

Đây là một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm trong thực tế.

Theo quy định hiện hành, nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở hay chưa. Chỉ cần doanh nghiệp có sử dụng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì vẫn phải thực hiện đóng kinh phí công đoàn theo quy định.

Nói cách khác, việc chưa thành lập công đoàn cơ sở không phải là căn cứ để miễn nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn.

Đối tượng phải thực hiện đóng kinh phí công đoàn bao gồm:

• Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

• Đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước.

• Hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã.

• Các tổ chức, cơ quan, đơn vị khác có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp cần lưu ý để tránh hiểu nhầm rằng chỉ những đơn vị đã có tổ chức công đoàn mới phát sinh nghĩa vụ tài chính công đoàn.

Mức Đóng Kinh Phí Công Đoàn Năm 2026

Theo Luật Công đoàn 2024, mức đóng kinh phí công đoàn vẫn được duy trì ở mức:

2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Khoản kinh phí này do người sử dụng lao động đóng và được hạch toán vào chi phí của doanh nghiệp theo quy định.

Đối với doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở, ngoài khoản kinh phí công đoàn 2% do doanh nghiệp đóng, đoàn viên công đoàn còn phải đóng đoàn phí công đoàn theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Hiện nay, mức đoàn phí công đoàn được áp dụng là 0,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của đoàn viên.

Như vậy, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa kinh phí công đoàn và đoàn phí công đoàn để thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Những Trường Hợp Được Xem Xét Miễn Đóng Phí Công Đoàn

Nghị định 105/2026/NĐ-CP cũng quy định một số trường hợp đặc biệt được xem xét miễn số tiền kinh phí công đoàn chưa đóng.

Cụ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã đang thực hiện thủ tục giải thể hoặc phá sản theo quy định của pháp luật có thể được cơ quan công đoàn có thẩm quyền xem xét miễn phần nghĩa vụ chưa hoàn thành.

Tuy nhiên, việc miễn đóng không được áp dụng tự động mà phải thực hiện theo quy trình, hồ sơ và thẩm quyền do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hướng dẫn.

Do đó, các doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính cần chủ động làm việc với tổ chức công đoàn để được hướng dẫn cụ thể.

Kinh Phí Công Đoàn Được Sử Dụng Vào Những Mục Đích Nào?

Theo Luật Công đoàn 2024, nguồn tài chính công đoàn được sử dụng để phục vụ các hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Nguồn kinh phí này được sử dụng cho nhiều hoạt động như:

• Đại diện và bảo vệ quyền lợi người lao động.

• Hỗ trợ đoàn viên và người lao động gặp khó khăn.

• Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp.

• Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao.

• Khen thưởng người lao động có thành tích.

• Phát triển tổ chức công đoàn.

• Xây dựng các công trình phục vụ đời sống người lao động.

• Thực hiện chuyển đổi số và đổi mới hoạt động công đoàn.

Việc sử dụng nguồn kinh phí công đoàn được thực hiện theo nguyên tắc công khai, minh bạch và đúng mục đích theo quy định của pháp luật.

Kết Luận

Việc Nghị định 105/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/05/2026 đã làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn của doanh nghiệp. Trong đó, các quy định về thời hạn đóng, hành vi bị xem là không đóng kinh phí công đoàn, đối tượng áp dụng và mức đóng đều có tác động trực tiếp đến công tác quản trị nhân sự và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát dữ liệu lao động, quỹ lương và quy trình thực hiện nghĩa vụ công đoàn nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành, đồng thời hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra sau này.