Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT): Tác Động Chi Phí Thuế Bổ Sung Đối Với Tập Đoàn Đa Quốc Gia

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) đặt ra yêu cầu mới đối với các tập đoàn đa quốc gia trong việc đánh giá nghĩa vụ thuế tại từng quốc gia. Tác động chi phí thuế bổ sung không chỉ liên quan đến số thuế phải nộp mà còn ảnh hưởng đến ưu đãi thuế, dòng tiền và kế hoạch tài chính. Doanh nghiệp cần hiểu rõ cơ chế áp dụng để chủ động chuẩn bị dữ liệu và thực hiện nghĩa vụ tuân thủ.

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) Là Gì?

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (Global Minimum Tax – GMT) là cơ chế thuế theo Trụ cột 2 của OECD, áp dụng mức thuế suất hiệu dụng tối thiểu 15% đối với các tập đoàn đa quốc gia thuộc phạm vi điều chỉnh. Khi thuế suất thực tế thấp hơn mức quy định, doanh nghiệp có thể phát sinh thuế bổ sung, tạo ra tác động chi phí thuế bổ sung cần được đánh giá trong hoạt động tài chính và quản trị thuế.

1.1 Thuế bổ sung được xác định như thế nào?

• Doanh nghiệp xác định thuế suất hiệu dụng theo quy tắc GloBE.
• Nếu thuế suất hiệu dụng thấp hơn 15%, có thể phát sinh thuế bổ sung.
• Nghĩa vụ thuế phụ thuộc vào thu nhập GloBE, thuế được điều chỉnh và các khoản loại trừ áp dụng.

Tác động chi phí thuế bổ sung cần được đánh giá dựa trên cơ chế tính thuế thực tế, không chỉ dựa vào thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp được quy định trong nước.

Quy Định Về Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu Tại Việt Nam

Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 107/2023/QH15 và Nghị định số 236/2025/NĐ-CP, quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo cơ chế GMT. Những quy định này tạo cơ sở để doanh nghiệp đánh giá tác động chi phí thuế bổ sung, đồng thời chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.

2.1 Các nội dung doanh nghiệp cần quan tâm

• Thời điểm áp dụng: Từ năm tài chính 2024.
• Cơ chế thuế: Bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT) và các quy định liên quan theo Nghị quyết 107/2023/QH15.
• Đối tượng áp dụng: Đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia thuộc phạm vi điều chỉnh.
• Nghĩa vụ tuân thủ: Thực hiện đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định hiện hành.

Việc cập nhật quy định là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá tác động chi phí thuế bổ sung và xác định các yêu cầu thực hiện phù hợp.

Xem thêm: Các Dịch Vụ Tư Vấn Thuế Hiện Nay | Kiểm Toán Việt Úc

Đối Tượng Áp Dụng Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu

Không phải mọi doanh nghiệp đều thuộc phạm vi áp dụng GMT. Doanh nghiệp cần xem xét điều kiện về quy mô tập đoàn và các trường hợp loại trừ theo quy định.

3.1 Điều kiện về doanh thu

Theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP, đối tượng nộp thuế bao gồm đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có:

• Doanh thu hợp nhất đạt ít nhất 750 triệu EUR trong ít nhất 2 trên 4 năm tài chính liền kề trước năm xác định nghĩa vụ thuế.
• Thuộc phạm vi điều chỉnh của cơ chế GMT theo quy định.
• Đáp ứng các điều kiện và trường hợp loại trừ liên quan.

Doanh nghiệp cần rà soát cơ cấu tập đoàn, báo cáo tài chính hợp nhất và tình trạng của từng đơn vị hợp thành để xác định phạm vi áp dụng, từ đó đánh giá tác động chi phí thuế bổ sung và chủ động chuẩn bị nghĩa vụ tuân thủ.

3.2 Doanh nghiệp FDI cần lưu ý gì?

Đối với doanh nghiệp FDI đang hưởng ưu đãi thuế, cần xem xét:

• Thuế suất hiệu dụng theo quy tắc GloBE.
• Khả năng phát sinh thuế bổ sung.
• Tác động của ưu đãi thuế đến nghĩa vụ thuế tổng thể.
• Dữ liệu cần thiết để thực hiện tính toán và kê khai.

Việc hưởng ưu đãi thuế không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn phát sinh thuế bổ sung hoặc chắc chắn không phát sinh. Tác động chi phí thuế bổ sung cần được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể.

Tác Động Chi Phí Thuế Bổ Sung Đối Với Tập Đoàn Đa Quốc Gia

GMT có thể tạo ra những thay đổi trong cách tập đoàn đa quốc gia đánh giá nghĩa vụ thuế, lập ngân sách và quản lý hoạt động đầu tư.

4.1. Ảnh hưởng đến tổng chi phí thuế

Khi phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung, doanh nghiệp cần xem xét:

• Mức thuế bổ sung phải nộp.
• Ảnh hưởng đến tổng nghĩa vụ thuế của tập đoàn.
• Sự khác biệt giữa thuế TNDN thông thường và thuế bổ sung theo GMT.
• Tác động đến kế hoạch dự toán chi phí thuế.

Tác động chi phí thuế bổ sung phụ thuộc vào thuế suất hiệu dụng, thu nhập GloBE và các điều chỉnh liên quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá dựa trên dữ liệu thực tế.

4.2. Tác động đến lợi nhuận và dòng tiền

Thuế bổ sung có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính, tạo ra tác động chi phí thuế bổ sung đối với doanh nghiệp thông qua:

• Tăng nghĩa vụ thuế tiền mặt khi phát sinh thuế phải nộp.
• Thay đổi dự báo lợi nhuận sau thuế.
• Điều chỉnh kế hoạch dòng tiền phục vụ nghĩa vụ thuế.
• Tăng nhu cầu phối hợp giữa bộ phận tài chính và thuế.

Doanh nghiệp nên đưa các kịch bản thuế bổ sung vào quá trình lập ngân sách để chủ động đánh giá tác động chi phí thuế bổ sung và chuẩn bị nguồn lực tài chính phù hợp.

4.3. Tác động đến ưu đãi thuế và kế hoạch đầu tư

GMT yêu cầu doanh nghiệp đánh giá mối quan hệ giữa ưu đãi thuế và thuế suất hiệu dụng, từ đó xác định tác động chi phí thuế bổ sung đối với hoạt động đầu tư.

Các nội dung cần xem xét:

• Mức độ ảnh hưởng của ưu đãi thuế đến ETR.
• Khả năng phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung.
• Tác động đến hiệu quả tài chính của dự án đầu tư.
• Cập nhật mô hình dự báo chi phí thuế và kế hoạch ngân sách.

Doanh nghiệp không nên mặc định mọi ưu đãi thuế đều bị loại bỏ hoặc các doanh nghiệp hưởng ưu đãi đều phát sinh cùng một mức thuế bổ sung. Tác động chi phí thuế bổ sung cần được đánh giá dựa trên tình hình tài chính và quy định áp dụng đối với từng trường hợp.

Nghĩa Vụ Tuân Thủ Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu

Để quản lý tác động chi phí thuế bổ sung, doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu và thực hiện các yêu cầu tuân thủ theo quy định.

5.1 Hồ sơ và dữ liệu cần chuẩn bị

• Báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn.
• Thông tin về các đơn vị hợp thành.
• Dữ liệu thuế TNDN hiện hành và thuế hoãn lại.
• Thông tin phục vụ tính toán thu nhập GloBE và thuế suất hiệu dụng.
• Hồ sơ kê khai, giải trình và tài liệu liên quan.

5.2 Các nội dung cần thực hiện

Doanh nghiệp cần triển khai các nội dung sau để xác định và quản lý tác động chi phí thuế bổ sung:

• Xác định phạm vi áp dụng đối với tập đoàn.
• Rà soát khả năng phát sinh thuế bổ sung.
• Chuẩn bị dữ liệu theo yêu cầu của cơ chế GloBE.
• Thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định.
• Kiểm tra tính thống nhất giữa dữ liệu kế toán và dữ liệu thuế.

Nghị định 236/2025/NĐ-CP quy định về người nộp thuế, trách nhiệm kê khai và các nội dung liên quan đến nghĩa vụ thuế bổ sung. Việc thực hiện đầy đủ các yêu cầu này giúp doanh nghiệp kiểm soát tác động chi phí thuế bổ sung và hạn chế rủi ro trong quá trình tuân thủ.

Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị Gì Trước Tác Động Của GMT?

Chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá tác động chi phí thuế bổ sung thông qua 3 nhóm công việc chính:

1. Rà soát phạm vi áp dụng: Kiểm tra điều kiện doanh thu, các đơn vị hợp thành và trường hợp loại trừ.
2. Đánh giá nghĩa vụ thuế: Phân tích thuế suất hiệu dụng, khả năng phát sinh thuế bổ sung và ảnh hưởng đến dòng tiền.
3. Chuẩn hóa dữ liệu: Xác định nguồn dữ liệu, phân công trách nhiệm và xây dựng quy trình đối chiếu, lưu trữ hồ sơ.

Việc chuẩn hóa sớm giúp doanh nghiệp kiểm soát tác động chi phí thuế bổ sung và đáp ứng yêu cầu kê khai theo quy định.

Xem thêm: Dịch Vụ Tư Vấn Thuế Trọn Gói Hàng Đầu Thị Trường Hiện Nay - Vietaustralia

Kết Luận

Tác động chi phí thuế bổ sung theo Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) là nội dung các tập đoàn đa quốc gia cần quan tâm khi đánh giá nghĩa vụ thuế, ưu đãi đầu tư và kế hoạch tài chính. Việc xác định đúng phạm vi áp dụng, phân tích thuế suất hiệu dụng và chuẩn bị dữ liệu giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình tuân thủ và quản trị chi phí thuế.

Kiểm toán Việt Úc đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tư vấn thuế TNCN cho chuyên gia nước ngoài, đánh giá rủi ro cơ sở thường trú và tối ưu tuân thủ thuế theo quy định hiện hành.