Toàn Văn Luật Thuế TNCN 109/2025: Biểu Thuế Lũy Tiến 5 Bậc Và Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Mới

Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, đánh dấu một trong những lần sửa đổi toàn diện nhất đối với chính sách thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. Luật mới chính thức có hiệu lực từ 01/07/2026, đồng thời nhiều quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và hoạt động kinh doanh sẽ được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

So với quy định trước đây, Luật Thuế TNCN 109/2025 mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý như biểu thuế lũy tiến rút xuống còn 5 bậc, tăng mức giảm trừ gia cảnh, mở rộng danh mục thu nhập được miễn thuế và bổ sung các loại thu nhập mới phát sinh từ nền kinh tế số. Đây là những thay đổi tác động trực tiếp đến người lao động, cá nhân kinh doanh, nhà đầu tư cũng như doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ khấu trừ và kê khai thuế.

Trong bài viết này, Kiểm toán Việt Úc sẽ tổng hợp những điểm nổi bật của Toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 dưới góc nhìn chuyên môn, giúp bạn nhanh chóng nắm bắt các quy định quan trọng trước khi luật chính thức được áp dụng.

Những Điểm Mới Nổi Bật Trong Luật Thuế TNCN 109/2025

Trước khi đi vào từng điều khoản chi tiết, người nộp thuế nên nắm những thay đổi có ảnh hưởng lớn nhất dưới đây.

1. Biểu Thuế Lũy Tiến Được Rút Gọn Còn 5 Bậc

Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất của toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 là việc điều chỉnh biểu thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú.

Thay vì áp dụng 07 bậc thuế như trước đây, Luật mới chỉ còn 05 bậc, góp phần đơn giản hóa cách tính thuế và giảm áp lực thuế đối với nhóm người lao động có thu nhập trung bình.

Biểu thuế lũy tiến từng phần được quy định như sau:

Bậc thuế	Thu nhập tính thuế/tháng	Thu nhập tính thuế/năm	Thuế suất
1	Đến 10 triệu đồng	Đến 120 triệu đồng	5%
2	Trên 10 – 30 triệu đồng	Trên 120 – 360 triệu đồng	10%
3	Trên 30 – 60 triệu đồng	Trên 360 – 720 triệu đồng	20%
4	Trên 60 – 100 triệu đồng	Trên 720 triệu – 1,2 tỷ đồng	30%
5	Trên 100 triệu đồng	Trên 1,2 tỷ đồng	35%

Việc rút gọn số bậc thuế giúp cách tính thuế trở nên dễ hiểu hơn, đồng thời hạn chế tình trạng "nhảy bậc" ở các mức thu nhập trung bình như trước đây.

2. Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Được Điều Chỉnh Tăng

Song song với biểu thuế mới, Luật Thuế TNCN 109/2025 cũng nâng mức giảm trừ gia cảnh nhằm phản ánh tốt hơn chi phí sinh hoạt và thu nhập thực tế của người dân.

Theo quy định mới:

• Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).

• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

So với quy định cũ, đây là mức điều chỉnh đáng kể, giúp nhiều cá nhân giảm số thuế phải nộp hoặc chưa đến ngưỡng chịu thuế.

Ngoài ra, Luật cũng quy định Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh khi có biến động lớn về giá cả hoặc thu nhập bình quân.

3. Bổ Sung Nhiều Loại Thu Nhập Mới Thuộc Diện Chịu Thuế

Sự phát triển của nền kinh tế số khiến nhiều loại hình thu nhập mới xuất hiện. Vì vậy, toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 đã bổ sung thêm nhiều khoản thu nhập chịu thuế như:

• Thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử.

• Thu nhập từ nền tảng số.

• Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số.

• Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon.

• Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính.

• Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.

• Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng theo lộ trình quản lý của Chính phủ.

Việc bổ sung này giúp mở rộng cơ sở thuế và phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế hiện đại.

Đối Tượng Phải Nộp Thuế Theo Luật Thuế TNCN 109/2025

Sau khi điểm qua những thay đổi lớn, người nộp thuế cũng cần xác định mình có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật hay không.

Theo quy định, người nộp thuế bao gồm:

Cá nhân cư trú

Là cá nhân đáp ứng một trong các điều kiện:

• Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục.

• Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo quy định.

Đối tượng này phải kê khai thuế đối với toàn bộ thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Cá nhân không cư trú

Là người không đáp ứng điều kiện cư trú nêu trên.

Đối tượng này chỉ phải nộp thuế đối với phần thu nhập phát sinh tại Việt Nam theo mức thuế suất riêng đối với từng loại thu nhập.

Xem thêm: Dịch Vụ Tư Vấn Thuế Thu Nhập Cá Nhân Mới Nhất 

Các Khoản Thu Nhập Được Miễn Thuế Theo Luật Thuế TNCN 109/2025

Bên cạnh việc điều chỉnh cách tính thuế và biểu thuế lũy tiến, toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 cũng mở rộng và cập nhật nhiều khoản thu nhập được miễn thuế. Đây là nội dung mà người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm quyền lợi và tránh nộp thuế không cần thiết.

1. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản trong phạm vi gia đình

Luật tiếp tục duy trì chính sách miễn thuế đối với các giao dịch chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc quà tặng bất động sản giữa những người có quan hệ huyết thống và hôn nhân, bao gồm:

• Vợ với chồng;

• Cha mẹ với con;

• Cha mẹ nuôi với con nuôi;

• Cha mẹ chồng với con dâu;

• Cha mẹ vợ với con rể;

• Ông bà với cháu;

• Anh, chị, em ruột.

Ngoài ra, cá nhân chỉ sở hữu một nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở duy nhất tại Việt Nam khi chuyển nhượng cũng thuộc diện miễn thuế theo quy định.

2. Thu nhập từ tiền gửi, trái phiếu và bảo hiểm

Một số khoản thu nhập từ hoạt động đầu tư an toàn tiếp tục không thuộc diện chịu thuế, gồm:

• Tiền lãi gửi tại tổ chức tín dụng;

• Lãi trái phiếu Chính phủ;

• Lãi trái phiếu chính quyền địa phương;

• Khoản tiền nhận từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

Quy định này góp phần khuyến khích người dân tiết kiệm và đầu tư vào các công cụ tài chính có mức độ rủi ro thấp.

3. Các khoản thu nhập phục vụ mục tiêu an sinh xã hội

Luật mới vẫn giữ nguyên nhiều chính sách miễn thuế đối với các khoản thu nhập mang tính hỗ trợ xã hội như:

• Kiều hối;

• Tiền lương làm thêm giờ theo quy định;

• Lương hưu;

• Học bổng;

• Khoản bồi thường bảo hiểm;

• Khoản hỗ trợ từ các quỹ từ thiện, nhân đạo;

• Thu nhập từ viện trợ nhân đạo.

Đây là nhóm thu nhập không mang bản chất kinh doanh hoặc đầu tư nên tiếp tục được ưu đãi về thuế.

4. Bổ sung nhiều chính sách miễn thuế nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Một điểm mới đáng chú ý trong toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 là việc mở rộng chính sách ưu đãi thuế cho các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Một số khoản thu nhập mới được miễn thuế gồm:

• Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu tín chỉ carbon và kết quả giảm phát thải khí nhà kính;

• Thu nhập từ trái phiếu xanh theo quy định;

• Thu nhập từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

• Thu nhập từ quyền tác giả phát sinh trong quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu;

• Thu nhập của nhà đầu tư, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;

• Thu nhập của chuyên gia công nghệ cao, nhân lực công nghiệp công nghệ số trong thời gian được hưởng ưu đãi.

Những quy định này cho thấy định hướng của Nhà nước trong việc sử dụng chính sách thuế để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế xanh.

Cách Tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân Theo Quy Định Mới

Một nội dung được người lao động và doanh nghiệp quan tâm nhất là phương pháp xác định số thuế phải nộp theo Luật Thuế TNCN 109/2025.

Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

Thuế thu nhập cá nhân được xác định theo công thức:

Thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất theo biểu thuế lũy tiến từng phần

Trong đó, thu nhập tính thuế được xác định sau khi trừ các khoản:

• Bảo hiểm xã hội bắt buộc;

• Bảo hiểm y tế;

• Bảo hiểm thất nghiệp;

• Bảo hiểm nghề nghiệp bắt buộc (nếu có);

• Các khoản đóng góp bảo hiểm hưu trí theo quy định;

• Giảm trừ gia cảnh;

• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học hợp lệ;

• Một số khoản giảm trừ khác theo quy định của pháp luật.

Nhờ việc tăng mức giảm trừ gia cảnh và điều chỉnh biểu thuế còn 5 bậc, số thuế phải nộp của nhiều người lao động dự kiến sẽ giảm đáng kể so với trước đây.

Xem thêm: Tư Vấn Thuế Là Gì? Cung Cấp Dịch Vụ Tư Vấn Thuế Uy Tín

Quy Định Mới Đối Với Cá Nhân Kinh Doanh

Ngoài người làm công ăn lương, toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 cũng thay đổi đáng kể cách tính thuế đối với cá nhân kinh doanh.

Theo quy định mới:

• Cá nhân có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

• Trường hợp doanh thu vượt ngưỡng này, thuế được tính theo thu nhập chịu thuế hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu tùy từng trường hợp và quy mô kinh doanh.

Đặc biệt, Luật bổ sung các quy định riêng đối với:

• Kinh doanh trên nền tảng số;

• Thương mại điện tử;

• Dịch vụ nội dung số;

• Quảng cáo trực tuyến;

• Hoạt động sáng tạo nội dung.

Điều này giúp chính sách thuế theo kịp sự phát triển của nền kinh tế số và tạo sự công bằng giữa các mô hình kinh doanh truyền thống và trực tuyến.

Những Mốc Thời Gian Quan Trọng Cần Lưu Ý

Để tránh nhầm lẫn khi áp dụng quy định mới, người nộp thuế cần ghi nhớ các mốc thời gian sau:

• Ngày 10/12/2025: Quốc hội thông qua Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

• Ngày 01/07/2026: Luật chính thức có hiệu lực.

• Từ kỳ tính thuế năm 2026: Các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ hoạt động kinh doanh bắt đầu được áp dụng.

• Các quy định của Luật Thuế TNCN hiện hành sẽ hết hiệu lực theo lộ trình quy định trong Luật mới.

Việc nắm rõ thời điểm áp dụng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động cập nhật hệ thống tiền lương, phần mềm kế toán và quy trình khấu trừ thuế, đồng thời giúp cá nhân chuẩn bị hồ sơ quyết toán phù hợp.

Doanh Nghiệp Và Người Lao Động Cần Chuẩn Bị Gì?

Để thích ứng với toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025, doanh nghiệp và người nộp thuế nên chủ động rà soát các nội dung sau:

• Cập nhật biểu thuế lũy tiến 5 bậc vào hệ thống tính lương.

• Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo quy định mới.

• Kiểm tra các khoản phụ cấp, trợ cấp và thu nhập chịu thuế.

• Rà soát chính sách thuế đối với lao động nước ngoài và cá nhân không cư trú.

• Cập nhật quy trình kê khai, khấu trừ và quyết toán thuế theo các văn bản hướng dẫn mới của cơ quan thuế.

• Đối với cá nhân kinh doanh, cần đánh giá lại phương pháp tính thuế để lựa chọn hình thức kê khai phù hợp, đặc biệt nếu hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử hoặc kinh doanh số.

Xem thêm: Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Gì Khi Quyết Toán Thuế

Kết Luận

Toàn văn Luật Thuế TNCN 109/2025 là bước cải cách quan trọng trong chính sách thuế thu nhập cá nhân của Việt Nam, với nhiều thay đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục, điều chỉnh ngưỡng chịu thuế phù hợp hơn với thực tế và mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các nguồn thu nhập mới trong nền kinh tế số.

Những điểm nổi bật như biểu thuế lũy tiến 5 bậc, mức giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng, cùng việc bổ sung nhiều khoản thu nhập miễn thuế và quy định đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số sẽ tác động trực tiếp đến người lao động, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, các tổ chức và cá nhân nên chủ động cập nhật các văn bản hướng dẫn chi tiết cũng như rà soát quy trình kê khai, khấu trừ và quyết toán thuế trước thời điểm Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Những thay đổi về thuế TNCN từ năm 2026 đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh quy trình tính lương, khấu trừ và quyết toán thuế đúng quy định. Kiểm toán Việt Úc cung cấp dịch vụ tư vấn thuế, kế toán và kiểm toán, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật chính sách mới và tối ưu công tác tuân thủ một cách hiệu quả.