Wzmocnienie odpowiedzialności prawnej w sezonie audytowym 2025

Sezon audytowy 2025 nie jest jedynie procesem „sprawdzania” danych finansowych, lecz stanowi istotny test odpowiedzialności prawnej dla CEO, CFO oraz całego kierownictwa przedsiębiorstwa. Każde naruszenie lub zniekształcenie w sprawozdaniu finansowym może prowadzić do kar administracyjnych, domiarów podatkowych, a nawet odpowiedzialności karnej. Co powinna zrobić firma, aby bezpiecznie i transparentnie przejść nadchodzący sezon audytowy? Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowy przegląd nowych trendów, typowych ryzyk prawnych oraz rekomendowanych rozwiązań.

Zaostrzenie nadzoru i nowe kierunki regulacyjne

Rok 2025 oznacza istotny przełom w obszarze rachunkowości i audytu w Wietnamie. Organy nadzorcze intensyfikują działania kontrolne, aby zapewnić przejrzystość, prawidłowość i jawność sprawozdań finansowych — szczególnie w przypadku spółek giełdowych oraz przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym.

Najważniejszym trendem jest zwiększenie odpowiedzialności osobistej kierownictwa. Przedstawiciel prawny firmy, CEO, CFO, a nawet członkowie rady dyrektorów mogą ponosić odpowiedzialność administracyjną, cywilną lub karną w przypadku błędów, ukrywania informacji lub nieprzestrzegania procedur związanych z przygotowaniem i publikacją sprawozdań finansowych.

Trend ten jest spójny z praktykami międzynarodowymi (SOX Act – USA, UK Corporate Governance Code – Wielka Brytania), gdzie kierownictwo musi podpisywać odpowiednie oświadczenia i bierze osobistą odpowiedzialność przed inwestorami, akcjonariuszami i regulatorami.

Odpowiedzialność prawna kierownictwa w zakresie rachunkowości

Zgodnie z Ustawą o Rachunkowości z 2015 r. (znowelizowaną w 2020 r.), Ustawą o Przedsiębiorstwach z 2020 r. oraz odpowiednimi rozporządzeniami (132/2020/ND-CP, 155/2020/ND-CP), obowiązki przedstawiciela prawnego, CEO oraz CFO obejmują:

• Odpowiedzialność administracyjną: firma może zostać ukarana za błędne lub niezgodne sprawozdania, a podpisujący (CEO/CFO/przedstawiciel prawny) mogą ponieść osobiste kary administracyjne zgodnie z rozporządzeniem 41/2018/ND-CP.

• Odpowiedzialność cywilną: kierownictwo może zostać pozwane o odszkodowanie, jeśli nieprawidłowe dane finansowe spowodują szkody po stronie inwestorów, akcjonariuszy lub partnerów.

• Odpowiedzialność karną: w przypadkach oszustwa, fałszowania sprawozdań lub ukrywania istotnych informacji kierownictwo może być ścigane na podstawie artykułu 221 Kodeksu Karnego z 2015 r. (zmienionego w 2017 r.), z możliwością kary pozbawienia wolności od 5 do 7 lat.

W wielu ostatnich sprawach organy ścigania koncentrowały się nie tylko na głównym księgowym, ale przede wszystkim na CEO i CFO — osobach podpisujących sprawozdania finansowe.

Odpowiedzialność prawna kierownictwa w zakresie rachunkowości

Zgodnie z Ustawą o Rachunkowości z 2015 r. (znowelizowaną w 2020 r.), Ustawą o Przedsiębiorstwach z 2020 r. oraz odpowiednimi rozporządzeniami (132/2020/ND-CP, 155/2020/ND-CP), obowiązki przedstawiciela prawnego, CEO oraz CFO obejmują:

• Odpowiedzialność administracyjną: firma może zostać ukarana za błędne lub niezgodne sprawozdania, a podpisujący (CEO/CFO/przedstawiciel prawny) mogą ponieść osobiste kary administracyjne zgodnie z rozporządzeniem 41/2018/ND-CP.

• Odpowiedzialność cywilną: kierownictwo może zostać pozwane o odszkodowanie, jeśli nieprawidłowe dane finansowe spowodują szkody po stronie inwestorów, akcjonariuszy lub partnerów.

• Odpowiedzialność karną: w przypadkach oszustwa, fałszowania sprawozdań lub ukrywania istotnych informacji kierownictwo może być ścigane na podstawie artykułu 221 Kodeksu Karnego z 2015 r. (zmienionego w 2017 r.), z możliwością kary pozbawienia wolności od 5 do 7 lat.

W wielu ostatnich sprawach organy ścigania koncentrowały się nie tylko na głównym księgowym, ale przede wszystkim na CEO i CFO — osobach podpisujących sprawozdania finansowe.

Co powinni zrobić przedstawiciel prawny, CEO i CFO, aby ograniczyć ryzyko?

W obliczu rosnącej presji regulacyjnej kierownictwo powinno skoncentrować się na czterech kluczowych działaniach:

• Wzmocnienie systemu kontroli wewnętrznej

  • Jasny podział obowiązków: sporządzanie dokumentów — ewidencja — zatwierdzanie.

  • Wdrożenie audytu wewnętrznego lub skorzystanie z usług niezależnych doradców.

  • Bieżąca aktualizacja standardów rachunkowości (VAS, IFRS).

• Ścisłe przestrzeganie przepisów podatkowych i księgowych

  • Przygotowanie pełnej i przejrzystej dokumentacji rozliczenia podatkowego.

  • Zapewnienie, że koszty spełniają kryteria podatkowej koszerności według okólnika 78/2021/TT-BTC.

  • Przygotowanie pełnej dokumentacji cen transferowych zgodnie z rozporządzeniem 132/2020/ND-CP.

• Transparentność wobec akcjonariuszy i inwestorów

  • Terminowe i rzetelne ujawnianie informacji.

  • Szczegółowe objaśnienia dotyczące ryzyk oraz zobowiązań zarządu.

  • Wdrożenie wewnętrznych mechanizmów sygnalizowania nieprawidłowości (whistleblowing).

• Większe zaangażowanie kierownictwa w proces audytu

  • Udział CEO, CFO i przedstawiciela prawnego w spotkaniach z audytorami.

  • Przygotowanie scenariuszy odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące przychodów, kosztów i transakcji powiązanych.

  • Podpisywanie oświadczeń o rzetelności i kompletności sprawozdania finansowego.

  • Wymaganie od audytorów pełnej niezależności i profesjonalizmu.

Sezon audytowy 2025 to nie tylko formalność — to realny test odpowiedzialności prawnej kierownictwa. Braki w przygotowaniu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji: od kar administracyjnych po odpowiedzialność karną. Natomiast właściwa zgodność z przepisami, silna kontrola wewnętrzna i pełna przejrzystość podnoszą wiarygodność firmy w oczach inwestorów i rynku.

Wietnamska Australia
Viet Australia Auditing Company jest niezależną organizacją audytorską, licencjonowaną i założoną w 2007 roku w Socjalistycznej Republice Wietnamu.