Giao Dịch Liên Kết Là Gì? Những Điều Doanh Nghiệp Cần Biết

Giao dịch liên kết là những giao dịch kinh tế phát sinh giữa các doanh nghiệp có mối quan hệ liên kết về vốn, quản lý hoặc kiểm soát. Hiểu rõ và tuân thủ đúng các quy định về giao dịch liên kết giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thuế và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Giao Dịch Liên Kết Là Gì?

Theo khoản 22 Điều 3 Luật Quản lý thuế 2019, giao dịch liên kết là các giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Các giao dịch này bao gồm mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ, vay, cho vay, dịch vụ tài chính, đảm bảo tài chính và các công cụ tài chính khác.

Các bên có quan hệ liên kết là các bên có mối quan hệ thuộc một trong các trường hợp:

• Một bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào bên kia.
• Các bên trực tiếp hoặc gián tiếp cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư của một bên khác.

Xem thêm: Dịch Vụ Chuyển Giá Là Gì?

Giao Dịch Liên Kết Gồm Những Gì ?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, các giao dịch liên kết bao gồm các trường hợp sau đây:

• Mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao và chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ giữa các bên có quan hệ liên kết.
• Thực hiện vay, cho vay, các dịch vụ tài chính, bảo lãnh tài chính và các công cụ tài chính khác.

Mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình và các thỏa thuận liên quan đến việc sử dụng chung nguồn lực như tài sản, vốn, lao động, chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết. Tuy nhiên, những giao dịch này không bao gồm các hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước theo quy định của pháp luật về giá.

Xem thêm: Dịch Vụ Giá Chuyển Nhượng Là Gì? 

Các Phương Pháp Xác Định Giá Giao Dịch Liên Kết

Xác định giá trong giao dịch liên kết là việc xác định giá trị của các giao dịch giữa các bên có quan hệ liên kết, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật về thuế. Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, có ba phương pháp chính để xác định giá giao dịch liên kết:

Phương Pháp So Sánh Giá Giao Dịch Độc Lập (CUP)

• So sánh giá của sản phẩm, dịch vụ trong giao dịch liên kết với giá của sản phẩm, dịch vụ tương tự trong giao dịch độc lập.
• Áp dụng khi các điều kiện giao dịch không có sự khác biệt đáng kể.
• Điều chỉnh giá trong giao dịch liên kết theo giá trong giao dịch độc lập.

Phương Pháp Giá Bán Lại (RP)

• Dựa trên giá bán sản phẩm, dịch vụ từ bên nhận trong giao dịch liên kết bán lại cho bên độc lập.
• Giá mua từ bên liên kết = Giá bán cho bên độc lập - Lợi nhuận gộp phù hợp (sau khi trừ chi phí hải quan, bảo hiểm, vận chuyển).
• Áp dụng khi bên nhận trong giao dịch liên kết không tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho sản phẩm hoặc dịch vụ.

Phương Pháp Giá Vốn Cộng Lãi (CP)

• Xác định giá bán dựa trên chi phí sản xuất hoặc mua vào cộng với mức lợi nhuận gộp hợp lý.
• Mức lợi nhuận gộp phải đủ để trang trải các chi phí bán hàng, chi phí hoạt động và đạt được lợi nhuận thuần hợp lý.
• Thích hợp khi bên cung cấp trong giao dịch liên kết chịu trách nhiệm chính trong việc sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.

Doanh Nghiệp Có Giao Dịch Liên Kết Khi Nào?

Khi các bên cùng chịu sự điều hành, kiểm soát góp vốn hoặc đầu tư của một bên khác bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp và ngược lại. Dựa trên Khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, các doanh nghiệp được coi là có giao dịch liên kết nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp nắm giữ ít nhất 25% vốn góp của doanh nghiệp khác.
• Hai doanh nghiệp có cùng một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp.
• Một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất, sở hữu ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp còn lại.
• Doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho doanh nghiệp khác vay vốn, trong đó khoản vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu bên vay và chiếm trên 50% tổng các khoản nợ trung và dài hạn của bên vay.
• Một doanh nghiệp có quyền chỉ định hơn 50% thành viên ban lãnh đạo hoặc có quyền quyết định chính sách tài chính, kinh doanh của doanh nghiệp khác.
• Hai doanh nghiệp có trên 50% thành viên ban lãnh đạo do cùng một bên thứ ba chỉ định hoặc có một thành viên lãnh đạo chung quyết định chính sách tài chính, kinh doanh.
• Hai doanh nghiệp chịu sự kiểm soát về tài chính, nhân sự hoặc hoạt động kinh doanh bởi các cá nhân có quan hệ gia đình như vợ chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em ruột, ông bà, cháu nội, cháu ngoại, cô dì chú bác, cháu ruột.
• Hai cơ sở kinh doanh có quan hệ trụ sở chính và cơ sở thường trú hoặc cùng là cơ sở thường trú của một tổ chức, cá nhân nước ngoài.
• Doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của cá nhân thông qua vốn góp hoặc trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp.
• Trường hợp doanh nghiệp chịu sự điều hành, kiểm soát hoặc quyết định thực tế đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác.
• Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch chuyển nhượng hoặc nhận chuyển nhượng ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu trong kỳ tính thuế, hoặc vay, cho vay ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc cá nhân có quan hệ gia đình nêu ở mục (7).

Các trường hợp trên là căn cứ để xác định quan hệ liên kết giữa các doanh nghiệp và kiểm soát các giao dịch chuyển giá nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Nguyên Tắc Kê Khai Và Xác Định Giá Tính Thuế Đối Với Giao Dịch Liên Kết

Việc kê khai và xác định giá tính thuế đối với giao dịch liên kết được quy định tại khoản 5 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2019, với các nguyên tắc chính sau:

• Nguyên tắc phân tích và so sánh: Người nộp thuế phải kê khai và xác định giá giao dịch liên kết dựa trên việc phân tích, so sánh với các giao dịch độc lập, đồng thời tuân thủ nguyên tắc bản chất hoạt động và giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế. Điều này nhằm đảm bảo nghĩa vụ thuế được xác định như trong điều kiện giao dịch giữa các bên độc lập.
• Điều chỉnh giá giao dịch: Giá giao dịch liên kết cần được điều chỉnh theo mức giá của giao dịch độc lập để xác định số thuế phải nộp, đảm bảo không làm giảm thu nhập chịu thuế.
• Cơ chế đơn giản hóa cho doanh nghiệp nhỏ: Doanh nghiệp có quy mô nhỏ và rủi ro thuế thấp được miễn thực hiện các quy định nêu trên và có thể áp dụng cơ chế đơn giản hóa trong việc kê khai, xác định giá giao dịch liên kết.

Ngoài ra, theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, người nộp thuế có giao dịch liên kết phải lập, lưu trữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cho cơ quan thuế khi được yêu cầu, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh.

Kiểm Toán Việt Úc - Đối Tác Tin Cậy Trong Quản Lý Giao Dịch Liên Kết

Giao dịch liên kết là một trong những vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về pháp lý và quản trị tài chính. Việc xác định, kê khai và tuân thủ các quy định về giá giao dịch liên kết không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, tối ưu chi phí thuế mà còn xây dựng hình ảnh minh bạch và uy tín trên thị trường.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán, thuế và tư vấn tài chính, Kiểm Toán Việt Úc tự hào là đối tác đáng tin cậy của nhiều doanh nghiệp trong việc xử lý các vấn đề phức tạp về giao dịch liên kết. Chúng tôi cam kết cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính một cách hiệu quả nhất.

Hãy liên hệ với Kiểm Toán Việt Úc để được tư vấn và giải đáp chi tiết hơn về các giải pháp quản lý giao dịch liên kết phù hợp với doanh nghiệp của bạn!

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...