Dwie metody obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dla działalności gospodarczej zgodnie z Dekretem 68/2026/ND-CP (z przykładami szczegółowymi)

W dniu 5 marca 2026 r. rząd wydał Dekret 68/2026/ND-CP regulujący politykę podatkową oraz zarządzanie podatkami dla gospodarstw domowych prowadzących działalność gospodarczą oraz osób fizycznych prowadzących działalność.

Dekret ten jasno określa dwie główne metody obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dla tej grupy podatników.

Wybór odpowiedniej metody obliczania podatku wpływa nie tylko na wysokość należnego podatku, ale również na wymagania dotyczące dokumentacji księgowej oraz zarządzania kosztami. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę obu metod.

A. Dwie metody obliczania PIT

Zgodnie z ust. 5 art. 4 Dekretu 68/2026/ND-CP, PIT dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest ustalany według dwóch podstawowych metod, w zależności od rocznego przychodu.

Metoda 1: Podatek na podstawie przychodu

Jest to najprostsza metoda, stosowana dla podmiotów osiągających roczny przychód od ponad 500 mln do 3 mld VND.

Wzór:

PIT do zapłaty = Przychód podlegający opodatkowaniu × Stawka podatku

Stawka podatku zależy od rodzaju działalności i jest określona w ustawie o PIT 2025.

Przykład

Pani M prowadzi sprzedaż kosmetyków online i osiągnęła przychód 800 mln VND w 2026 roku. Wybrała metodę opartą na przychodzie.

Stawka podatku dla handlu detalicznego wynosi 0,5%.

Zakładając przychód opodatkowany 300 mln VND:

PIT = 300 000 000 × 0,5% = 1 500 000 VND

Charakterystyka metody

Metoda ta jest odpowiednia dla:

• Małych i średnich działalności

• Biznesów o niskich kosztach wejściowych

• Przypadków, w których trudno zgromadzić pełną dokumentację

Zaleta:
Prosta, łatwa w stosowaniu, nie wymaga rozbudowanej księgowości.

Metoda 2: Podatek na podstawie dochodu

Metoda ta polega na obliczeniu rzeczywistego dochodu po odliczeniu kosztów.

Wzór:

PIT do zapłaty = Dochód podlegający opodatkowaniu × Stawka podatku

Dochód = Przychód – Koszty uzyskania przychodu

Zastosowanie

• Przychód powyżej 3 mld VND (obowiązkowo)

• Przychód od 500 mln do 3 mld VND (dobrowolnie)

Przykład

Pan T prowadzi działalność w zakresie sprzedaży sprzętu elektrycznego.

Dane:

• Przychód: 5 mld VND

• Koszty: 3,5 mld VND

Dochód:
5 – 3,5 = 1,5 mld VND

Podatek (17%):
PIT = 1,5 mld × 17% = 255 mln VND

Wybór metody

W przypadku wyboru metody dochodowej konieczne jest:

• Posiadanie faktur zakupowych

• Dokumentów najmu

• Ewidencji wynagrodzeń

• Dokumentacji kosztów

Brak dokumentów oznacza brak możliwości odliczenia kosztów → wyższy podatek.

B. Przychód do celów podatkowych

Zgodnie z art. 5 Dekretu 68/2026/ND-CP, przychód obejmuje wszystkie wpływy z działalności.

Obejmuje:

• Sprzedaż towarów

• Usługi

• Przetwarzanie

• Dopłaty

• Premie

• Rabaty płatnicze

• Odszkodowania

• Wsparcie finansowe lub rzeczowe

Uwaga:
Przychód jest rozpoznawany niezależnie od zapłaty.

Nie obejmuje:

• Rabatów handlowych

• Obniżek cen

• Zwrotów towarów

Szczególne przypadki

• Przetwarzanie: obejmuje robociznę i materiały

• Sprzedaż ratalna: cena bez odsetek

• Agencja: prowizja lub całość sprzedaży

• Najem: zgodnie z umową

• Budownictwo: wartość robót

C. Moment uznania przychodu

• Towary: przy przeniesieniu własności

• Usługi: przy wykonaniu

D. Koszty uzyskania przychodu

Warunki:

• Związane z działalnością

• Udokumentowane

• Płatność bezgotówkowa ≥ 5 mln VND

Przykłady:

• Materiały

• Wynagrodzenia

• Ubezpieczenia

• Amortyzacja

• Media

• Najem

• Usługi zewnętrzne

• Odsetki

E. Koszty niedozwolone

• Koszty prywatne

• Brak dokumentów

• Wynagrodzenie właściciela

• Aktywa prywatne

• Kary

• Wydatki rodzinne

F. Ważne uwagi

• Metoda dochodowa musi być stosowana przez 2 lata

• Przychód > 3 mld → obowiązkowa zmiana metody

Wnioski

Znajomość obu metod pozwala:

• Optymalizować podatki

• Zarządzać kosztami

• Ograniczać ryzyko podatkowe

W warunkach zaostrzonej kontroli podatkowej, prawidłowa dokumentacja jest kluczowa dla stabilnego rozwoju działalności.