Ngành kiểm toán đang là một trong những ngành hot nhất tại Việt Nam. Một trong những lý do khiến nó hot là do trong nội bộ mỗi doanh nghiệp, kiểm toán là một việc không thể thiếu, và người thực hiện việc quan trọng này chính là kiểm toán viên. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về kiểm toán Nhà nước là gì? bao gồm về định nghĩa, tiêu chuẩn, phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn và một số vấn đề liên quan khác tới kiểm toán viên.

Tiêu chuẩn chung để trở thành một kiểm toán viên Nhà nước

Viet Australia cung cấp cho bạn đọc theo điều 14 luật số 67/2011/QH12, yêu cầu để trở thành kiểm toán viên nhà nước được liệt kê như sau:

- Diện thứ nhất:

a. Năng lực hành vi dân sự đủ yêu cầu theo quy định

b. Phẩm chất đạo đức bao gồm trung thực, liêm chính, khách quan, có trách nhiệm yêu cầu phải có

c. Tốt điệp đại học thuộc khối ngành theo yêu cầu của bộ tài chính

d. Có chứng chỉ về kiểm toán đúng theo yêu cầu của bộ tài chính

- Diện thứ hai:

Ở diện này, những người có bằng cấp nước ngoài nhưng được công nhận bởi bộ tài chính và thông qua kỳ thi sát hạch về pháp luật Việt Nam và có đủ năng lực hành vi dân sự cũng như phẩm trên đạo đức đã nêu ở diện thứ nhất thì được công nhận là một kiểm toán nhà nước.

Phạm vi kiểm toán của một kiểm toán viên Nhà nước

Kiểm toán viên Nhà nước cũng buộc phải có phạm vi kiểm toán: thực thể được xét theo khía cạnh, yêu cầu về pháp lý, thông tin cung cấp phải chính xác, có chuẩn mực về giao tiếp, trải nghiệm, so sánh và đánh giá từng bản án khác nhau.

Kiểm toán nhà nước là gì?

Toàn bộ hoạt động kiểm toán được thực hiện trực tiếp bởi các cơ quan trực thuộc Nhà nước và tiến hành theo quy định pháp luật mà thường sẽ không tính phí được gọi là kiểm toán nhà nước.

Tại Việt Nam, Quốc hội thành lập cơ quan độc lập kiểm toán Nhà nước Việt Nam và chỉ thực hiện theo quy định pháp luật.

Các nhiệm vụ và Quyền hạn của kiểm toán Nhà nước

Nhiệm vụ của kiểm toán Nhà nước

• Báo cáo Quốc hội về kế hoạch kiểm toán theo năm trước khi thực hiện

• Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ có kế hoạch tổ chức hằng năm và phải thực hiện theo đúng quy định

• Đối với Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và cơ quan, tổ chức khi không có kế hoạch kiểm toán năm buộc phải xem xét và quyết định lại kiểm toán

• Về ngân sách Nhà nước, chủ trương đầu tư phải trình lên kiểm toán nhà nước để Quốc hội xem xét và quyết định

• Dự toán ngân sách nhà nước, các phương án phân bổ ngân sách trung ương, những phương án điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước và những phương án bố trí ngân sách cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định và quyết toán ngân sách nhà nước buộc phải tham gia

• Các hoạt động giám sát việc thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội về lĩnh vực tài chính buộc phải tham gia khi có yêu cầu trong việc xây dựng và thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh buộc phải tham gia với các cơ quan của Quốc hội, của Chính phủ, những cơ quan có thẩm quyền trình dự án luật và pháp lệnh.

• Kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán và báo cáo năm nộp lên Quốc hội, báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán được gửi cho Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; cuối cùng là kết quả kiểm toán được gửi cho Bộ Tài chính, Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân nơi kiểm toán và nhữg cơ quan khác theo quy định chung của pháp luật

• Báo cáo kiểm toán, báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm và báo cáo kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán được công khai tổ chức công bố

• Việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước được thực hiện và kiểm tra,  theo dõi

• Công tác nghiên cứu khoa học, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực của Kiểm toán nhà nước được tổ chức và quản lý

• Kiểm toán nhà nước được tổ chức thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

Quyền hạn của kiểm toán Nhà nước

Theo quy định của pháp luật, Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ trực tiếp duyệt trình dự án luật, dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết

- Cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin, tài liệu phục vụ về yêu cầu đơn vị được kiểm toán và tổ chức, cá nhân cho đơn việc kiểm toán

- Kiến nghị cơ quan, những người có thẩm quyền yêu cầu đơn vị được kiểm toán thực hiện đầy đủ, kịp thời, kiến nghị kiểm toán về những sai phạm trong báo cáo tài chính. Và những sai phạm trong việc chấp hành pháp luật. Đề nghị xử lý theo quy định của pháp luật những trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ  kiến nghị kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.

- Kiến nghị của các cơ quan, những người có thẩm quyền xử lý những vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân đã được làm rõ trong hoạt động kiểm toán.

- Đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Trưng cầu giám định về chuyên môn (khi nhu cầu cần thiết)

- Kiến nghị từ Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cơ quan khác của Nhà nước sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách và pháp luật.

Đặc trưng của kiểm toán Nhà nước

Kiểm toán Nhà nước Việt Nam là một loại hình kiểm toán do Quốc hội thành nên có một số đặc trưng khác biệt

Chủ thể của Kiểm toán Nhà nước là gì?

Chủ thể thực hiện Kiểm toán Nhà nước hay còn được gọi là những kiểm toán viên nhà nước. Họ là những công chức của Nhà nước và được bổ nhiệm vào ngạch kiểm toán để tiếp tục thực hiện nghiệp vụ kiểm toán

Khách thể Kiểm toán Nhà nước là gì?

Khách thể của Kiểm toán Nhà nước là những tổ chức, đơn vị hay cá nhân có sử dụng hoặc có liên quan đến các nguồn kinh phí từ ngân sách Nhà nước, bao gồm:

• Những dự án, công trình được ngân sách Nhà nước đầu tư

• Những doanh nghiệp có vốn 100% từ ngân sách Nhà nước

• Những cá nhân có nguồn từ ngân sách Nhà nước

• Những xí nghiệp công cộng thuộc sở hữu của Nhà nước

• Những cơ quan kinh tế, quản lý của Nhà nước và những đoàn thể xã hội

Các loại hình kiểm toán chủ yếu

Loại hình kiểm toán chủ yếu thực hiện là các hoạt động kiểm toán tài chính, kiểm toán hoạt. Cụ thể hơn, Kiểm toán Nhà nước sẽ thực hiện xác minh tính trung thực, tính đúng đắn của Báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước và chỉ ra được những sai phạm, bất cập của những vấn đề trong việc sử dụng ngân sách Nhà nước.

Giá trị pháp lý trong báo cáo kiểm toán

Báo cáo Kiểm toán do Nhà nước ban hành sẽ có giá trị pháp lý rất cao. Báo cáo kiểm toán Nhà nước phục vụ chính cho Chính phủ, Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Để xem xét và đưa ra quyết định dự toán ngân sách nhà nước và ngân sách địa phương. Nhằm mục đích sử dụng, quản lý, điều hành và thực thi các nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước.

Chức năng của kiểm toán Nhà nước

Đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công được coi là chức năng của kiểm toán nhà nước

Cơ sở hình thành cuộc kiểm toán Nhà nước

Căn cứ vào các văn pháp luật, một cuộc kiểm toán nhà nước buộc phải có luật kiểm toán Nhà nước, người hành nghề kiểm toán phải có chuẩn mực đạo đức cũng như các chuẩn mực kế toán hiện hành, chính là cơ sở để hình thành cuộc kiểm toán Nhà nước

Những quy định của báo cáo kiểm toán Nhà nước

Tương tự những cuộc kiểm toán khác một báo cáo kiểm toán của một kiểm toán viên nhà nước bao gồm những nội dung sau:

- Tiêu đề và số hiệu của báo cáo

- Báo cáo kiểm toán phải có người nhận

- Báo cáo kiểm toán có mở đầu và trách nhiệm, ý kiến cũng như chữ ký của kiểm toán viên

- Địa chỉ doanh nghiệp và ngày lập báo cáo kiểm toán

Những giá trị và lợi ích của kiểm toán Nhà nước

Xây dựng lòng tin và niềm tin của xã hội cũng như lòng tin của nhân dân về kinh tế tài chính lành mạnh, trung thực và một hệ thống ngân sách nhà nước được quản lý và kiểm soát có hiệu suất chính là giá trị của cuộc kiểm toán. Ngoài ra cuộc kiểm toán cũng mang lại những giá trị thông tin bổ ích về pháp lý cho các mục tiêu đánh giá, thảo luận, phục vụ cho các hoạt động giám sát và những xác nhận mang tính khách quan về thông tin tài chính cũng như ngân sách, dự toán và quyết toán do Chính phủ trình ra Quốc Hội

Lợi ích đầu tiên, là thực trạng của nền tài chính và quy mô tài chính của quốc gia được xác nhận và chỉ ra một cách trung thực. Lợi ích thứ hai, đó là nâng cao chất lượng độ tin cậy của thông tin tài chính, kế toán thông qua kiểm toán nhà nước. Thứ ba, quá trình công khai và minh bạch tài chính nhà nước, góp phần tích cực vào hệ thống, trong đó tất cả những gì liên quan đến quản lý tài chính, cung quỹ đều sẽ kiểm soát được, vì vậy hệ thống tài chính nhà nước sẽ không gây ra sự không rõ ràng và gây phương hại đến nền dân chủ

Kiểm toán nhà nước và kiểm toán viên là hai phần quan trọng và chúng không thể tách rời nhau trong doanh nghiệp. Thực hiện trách nhiệm kiểm toán phải do kiểm toán viên được cấp chứng chỉ hành nghề. Vì thế, thông qua bài viết này, Viet Australia hy vọng bạn đọc sẽ hiểu rõ được rõ được quy định của Pháp Luật về những thông tin liên quan đến kiểm toán viên và kiểm toán Nhà nước. Nếu cần tư vấn thông tin nào xin liên hệ theo với hotline 0848770777

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...