Kiểm Toán Nhà Nước Là Gì? Vai Trò Và Chức Năng Của Kiểm Toán Nhà Nước (Cập Nhật Mới Nhất 2023)

Kiểm toán Nhà nước luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu, bởi chúng phản ánh lại tình hình sử dụng các nguồn ngân sách của nhà nước. Chính vì thế, Kiểm toán Việt Úc – Viet Australia sẽ cập nhật toàn bộ thông tin mới nhất liên quan đến kiểm toán Nhà nước ngay bài viết bên dưới.

Tiêu Chuẩn Để Trở Thành Kiểm Toán Viên Nhà Nước

Chương III - Điều 21 trong Luật Kiểm toán Nhà nước (Luật số 81/2015/QH13) đã đề cập các tiêu chuẩn cần được đảm bảo để trở thành một Kiểm toán viên Nhà nước như sau:

• Có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm cao.

• Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên (kiểm toán, kế toán, tài chính hoặc chuyên ngành có liên quan đến hoạt động kiểm toán)

• Có kinh nghiệm làm việc liên tục từ 05 năm trở lên theo đúng chuyên ngành hoặc công tác từ 03 năm trở lên ở kiểm toán Nhà nước, không kể thời gian tập sự;

• Có chứng nhận đủ tiêu chuẩn Kiểm toán viên nhà nước. 

Phạm Vi Kiểm Toán Của Một Kiểm Toán Viên Nhà Nước

Đối với hoạt động kiểm tra và xác thực, Kiểm toán viên Nhà nước phải thực hiện công việc kiểm tra các hoạt động liên quan đến kế toán, các báo cáo tài chính… và ngân sách trong bộ máy của Nhà nước. Kiểm toán viên xác nhận tính trung thực và tính hợp pháp các chứng từ, số liệu, báo cáo tài chính… Sau đó, Kiểm toán viên đưa ra các kết luận và nhận xét về hoạt động của doanh nghiệp được kiểm toán. Để thực hiện kiểm toán Nhà nước một cách thận trọng, khách quan và trung thực, thì phải dựa vào cơ sở các bằng chứng và nhận xét, báo cáo của các Kiểm toán viên có trình độ chuyên môn và trách nhiệm.

Kiểm toán tất cả các hoạt động kinh tế Nhà nước, Kiểm toán viên cần phải xem xét hoạt động của Nhà nước phải tổng quát được tất cả hoạt động kinh tế của cơ quan bị yêu cầu thực hiện kiểm toán Nhà nước từ công tác kiểm tra các chứng từ kế toán cho đến việc đánh giá được tính kinh tế của hoạt động đó.

Bên cạnh đó, các Kiểm toán viên cần phải đánh giá cẩn thận các cơ quan Kiểm toán Nhà nước để đưa ra các phương pháp chọn mẫu phù hợp, tránh việc gian lận, trục lợi trong quá trình quản lý tài chính Nhà nước. 

>>Tham khảo thêm: Dịch vụ Kiểm toán tại Việt Úc - Viet Australia.

Kiểm Toán Nhà Nước Là Gì?

Kiểm toán Nhà nước là hoạt động kiểm toán được tiến hành bởi các Kiểm toán viên Nhà nước thực hiện. Loại hình hoạt động này sẽ kiểm tra, đánh giá tình trạng tuân thủ của các đơn vị được kiểm toán. Các Kiểm toán viên Nhà nước sẽ điều tra và xác thực tính hợp lý, tính trung thực của các số liệu kế toán, các báo cáo tài chính liên quan đến cơ quan Nhà nước hay các tổ chức sử dụng ngân sách quốc gia.

Kiểm toán Nhà nước tại Việt Nam được thành lập bởi Quốc Hội, mọi hoạt động tiến hành độc lập và yêu cầu thực hiện một cách minh bạch theo pháp luật. 

Nhiệm Vụ Và Quyền Hạn Của Kiểm Toán Nhà Nước

Nhiệm Vụ Của Kiểm Toán Nhà Nước

Có 19 nhiệm vụ của Kiểm Toán Nhà Nước. Tất cả được thể hiện đầy đủ trong Chương II – Điều 10 trong Luật Kiểm toán Nhà nước (Luật số 81/2015/QH13)

Trong đó, nhiệm vụ thứ 3, thứ 8 và thứ 11 được sửa đổi năm 2019 trong Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán Nhà nước (Luật số: 55/2019/QH14)

Quyền Hạn Của Kiểm Toán Nhà Nước

Để một cuộc kiểm toán đạt chất lượng, đòi hỏi Kiểm toán viên Nhà nước cần đảm bảo các quyền hạn cơ bản sau:

• Trình bày các dự án liên quan luật, pháp lệnh, nghị quyết trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội theo quy định của pháp luật.

• Yêu cầu đơn vị được kiểm toán phải cung cấp chính xác, bổ sung đầy đủ thông tin, giấy tờ kịp thời cho việc kiểm toán.

• Yêu cầu người giám định lại chuyên môn nếu cần thiết.

• ………………...

Các quyền hạn của kiểm toán Nhà nước được quy định rõ trong Chương II – Điều 11 trong Luật Kiểm toán Nhà nước (Luật số 81/2015/QH13)

Đặc Trưng Của Kiểm Toán Nhà Nước 

Kiểm toán Nhà nước Việt Nam có 4 điểm đặc trưng khác biệt:

Chủ Thể Của Kiểm Toán Nhà Nước Là Gì?

Chủ thể thực hiện kiểm toán Nhà nước còn gọi với tên khác là các Kiểm toán viên Nhà nước. Họ là các công chức làm việc tại cơ quan nhà nước, và được bổ nhiệm vào ngạch kiểm toán để thực hiện công tác kiểm toán.

Khách Thể Kiểm Toán Nhà Nước Là Gì?

Các tổ chức, cá nhân có sử dụng đến nguồn ngân sách Nhà nước còn được gọi là Khách thể kiểm toán Nhà nước:

• Các công trình có sự đầu tư từ Nhà nước.

• Các doanh nghiệp hoạt động có vốn 100% từ Nhà nước.

• Các công ty xí nghiệp thuộc quyền sở hữu của Nhà nước.

• Các cơ quan quản lý kinh tế của nhà nước và các đoàn thể xã hội.

Các Loại Hình Kiểm Toán Chủ Yếu

Kiểm toán Nhà nước thực hiện công tác kiểm toán tài chính, hoạt động. Kiểm toán Nhà nước sẽ tiến hành kiểm tra tính trung thực, đúng đắn của các báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước, chỉ ra những các sai sót, bất cập trong việc sử dụng ngân sách Nhà nước.

Báo Cáo Kiểm Toán Có Giá Trị Pháp Lý Như Thế Nào?

Các báo kiểm toán do Nhà nước phát hành có giá trị pháp lý cao. Chúng thường dùng để phục vụ cho Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân... để xem xét và quyết định dự toán ngân sách Nhà nước, ngân sách địa phương nhằm quản lý và thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan Nhà nước.

Đơn vị được kiểm toán phải có trách nhiệm đưa ra các kết luận, kiến nghị về các sai sót trong báo cáo tài chính do đội ngũ kiểm toán Nhà nước phát hiện.

Chức Năng Của Kiểm Toán Nhà Nước

Chức năng của Kiểm toán Nhà nước gồm các việc sau: Đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc sử dụng và quản lý tài chính.

Cơ Cấu Tổ Chức Của Kiểm Toán Nhà Nước

Cơ cấu tổ chức của Kiểm toán Nhà nước gồm: Bộ máy điều hành, đơn vị Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành và trụ sở Kiểm toán Nhà nước khu vực.

-  Bộ máy điều hành gồm:

• Văn phòng Kiểm toán Nhà nước

• Vụ Tổng hợp

• Vụ Pháp chế

• Thanh tra Kiểm toán Nhà nước 

• Văn phòng Đảng thể – Đoàn thể

• Vụ Hợp tác Quốc tế

• Vụ Tổ chứ cán bộ

• Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán

-  Lĩnh vực Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành 

• Quốc phòng 

• Lĩnh vực an ninh, ngân sách & tài chính

• Công trình đầu tư cơ sở hạ tầng

• Các tổ chức tài chính – ngân hàng 

-  Trụ sở Kiểm toán Nhà nước khu vực: Gồm 13 trụ sở (từ Bắc vào Nam)

Cơ Sở Hình Thành Cuộc Kiểm Toán Nhà Nước

Để hình thành một cuộc Kiểm toán Nhà nước, phải dựa vào các cơ sở sau: Để

• Luật Kiểm toán Nhà nước 2015 (Có sửa đổi, bổ sung năm 2019)

• Chuẩn mực đạo đức cho người có chứng chỉ hành nghề kiểm toán

• Chuẩn mực kế toán và kiểm toán hiện hành tại Việt Nam

Những Quy Định Cần Được Đảm Bảo Trong Báo Cáo Kiểm Toán Nhà Nước

Để thực hiện một báo cáo Kiểm toán Nhà nước đúng tiêu chuẩn, Kiểm toán viên Nhà nước cần đảm bảo các quy định sau:

• Số hiệu và tiêu đề 

• Người nhận báo cáo

• Phần mở đầu của báo cáo 

• Trách nhiệm của Ban Giám đốc với báo cáo tài chính

• Trách nhiệm của Kiểm toán viên

• Ý kiến của Kiểm toán viên

• Các trách nhiệm báo cáo khác

• Chữ ký của Kiểm toán viên

• Ngày lập báo cáo

• Tên và địa chỉ đơn vị được kiểm toán

Những Giá Trị Và Lợi Ích Của Kiểm Toán Nhà Nước

- Giá Trị Của Kiểm Toán Nhà Nước:

Thứ nhất, giá trị của Kiểm toán Nhà nước là tạo dựng, duy trì niềm tin của xã hội, của nhân dân vào một nền kinh tế, tài chính minh bạch, tin vào một hệ thống quản lý ngân sách có hiệu quả.

Giá trị thứ 2, đem lại những giá trị đáng tin cậy về thông tin và pháp lý cho các mục tiêu thảo luận, đánh giá, phục vụ các hoạt động giám sát.

- Lợi Ích Của Kiểm Toán Nhà Nước: 

Đối với lợi ích của Kiểm toán Nhà nước, ta thấy rõ 3 lợi ích cơ bản sau:

Thứ nhất, kiểm toán Nhà nước giúp người hiểu được thực trạng quy mô và thực trạng tài chính, cùng nhau có trách nhiệm vì nền tài chính Nhà nước có tiềm lực mạnh và công khai rõ ràng, minh bạch.

Thứ hai, kiểm toán Nhà nước giúp cải thiện chất lượng, độ tin cậy của thông tin liên quan tới tài chính – kế toán.

Thứ ba, kiểm toán Nhà nước còn góp phần tích cực vào quá trình công khai và minh bạch ngân sách Nhà nước. 

Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào về các dịch vụ kiểm toán, đừng ngần ngại liên hệ với Kiểm toán Việt Úc - Viet Australia qua Hotline: 0848 770 777 để được tư vấn miễn phí!

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...