Nghị định số 41/2018/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập

Một vấn đề quan trọng trong quản lý của một công ty là có thể dự đoán và tránh rủi ro, đặc biệt là các hình phạt tài chính. Việt Nam không phải là ngoại lệ và tất cả các công ty hoạt động tại Việt Nam, họ sẽ là công ty có vốn đầu tư của Việt Nam hay nước ngoài, sẽ phải chịu hình phạt nếu họ quên hoặc không tuân thủ Luật pháp. Chính phủ Việt Nam cũng liên tục cập nhật hệ thống pháp luật của mình, do đó các công ty và đơn vị hoạt động trong nước cần lưu ý các hình phạt để luôn tuân thủ các quy định của Việt Nam.

Về hình phạt, chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 41/2018/GM-CP làm rõ các hình phạt hành chính vào tháng 3 năm 2018 và nó có hiệu lực vào ngày 1 tháng 5 năm 2018. Văn bản pháp lý này đã thay thế Nghị định 105/2013/ND- CP từ tháng 9 năm 2013, quy định xử phạt hành chính được đưa ra cho các vấn đề kế toán và gian lận. Văn bản đưa ra các hình phạt cập nhật cho các vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán độc lập. Điều quan trọng cần nhớ là Việt Nam đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về định dạng của chứng từ kế toán, sổ sách, biểu đồ tài khoản và báo cáo tài chính, và nghị định này cho thấy ngay cả một sự vi phạm nhỏ cũng có thể dẫn đến các hình phạt tài chính quan trọng sẽ được trình bày dưới đây.

So với quy định trước đây, Nghị định mới này đã tăng mức phạt tối đa trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán từ 30 triệu lên 50 triệu đồng (đối với cá nhân) và từ 60 triệu lên 100 triệu đồng (đối với các tổ chức).

Nghị định phân loại hình phạt thành hai nhóm chính:

1. Hình thức xử phạt vi phạm hành chính
- Cảnh báo.
- Phạt tiền

2. Hình phạt bổ sung

Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, đơn vị bị kết tội vi phạm hành chính được quy định bởi Nghị định này cũng có thể phải chịu một hoặc một số hình phạt bổ sung theo quy định dưới đây:

a)    Đình chỉ chứng nhận đăng ký hành nghề kế toán hoặc chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán trong thời gian từ 3 đến 6 tháng.
b)    Đình chỉ chứng nhận đủ điều kiện cung cấp dịch vụ kế toán hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện cung cấp dịch vụ kiểm toán trong khoảng thời gian từ 1 đến 2 tháng.
c)    Đình chỉ chạy các khóa bồi dưỡng trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 tháng.
d)    Tịch thu chứng cứ vi phạm hành chính

Biện pháp khắc phục:

Ngoài việc phát sinh các hình phạt nêu trên, Nghị định còn thiết lập các biện pháp khắc phục đối với các thực thể vi phạm hành chính như sau:

1.Thêm nội dung còn thiếu của hồ sơ kế toán.
2. Phá hủy hồ sơ kế toán giả mạo hoặc giả mạo.
3. Tạo hồ sơ cho các giao dịch không có hồ sơ trước đó.
4. Phá hủy hồ sơ kế toán quá mức.
5. Thêm nội dung còn thiếu vào sổ kế toán.
6. Điều chỉnh sổ kế toán theo dữ liệu thực tế trong trường hợp thiếu hồ sơ kế toán sao lưu các số liệu hiện có hoặc trong trường hợp số liệu kế toán không khớp với số liệu từ hồ sơ kế toán.
7. Điều chỉnh sổ kế toán theo dữ liệu thực tế nếu sổ kế toán Số liệu thiếu tính liên tục giữa các năm liên tiếp.
8. Thêm tài sản và nợ phải trả thuộc hoặc liên quan đến đơn vị kế toán vào sổ kế toán
9. Khôi phục sổ sách kế toán.
10. Lập và trình bày báo cáo tài chính tuân thủ Chuẩn mực kế toán Việt Nam và các quy định khác.
11. Trình và công bố báo cáo kiểm toán kèm theo báo cáo tài chính.
12. Khắc phục thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm.
13. Bổ nhiệm hoặc thuê kế toán viên, kế toán trưởng và quản lý kế toán đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và điều kiện.
14. Trả lại lợi nhuận bất hợp pháp kiếm được thông qua vi phạm hành chính.

Hình thức và mức phạt trong lĩnh vực Kế toán và Kiếm toán độc lập

Dưới đây là một số mức phạt được đề ra của các hình phạt hành chính khác nhau đối với các vi phạm liên quan đến kế toán và kiểm toán độc lập, chi tiết về các vi phạm được xác định bởi chính quyền Việt Nam.

1.    Hình thức và mức phạt trong lĩnh vực kế toán

Hành vi vi phạm trong công tác kế toán 
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng với các hành vi vi phạm quy định về:
-    qui định chung của kế toán
-    chứng từ kế toán
-    sổ kế toán
-    tài khoản kế toán
-    lập và trình bày báo cáo tài chính
-    nộp và công khai báo cáo tài chính
-    sao chụp và niêm phog tài liệu kế toán
-    kiểm tra kế toán
-    bảo quản và lưu trữ tài liệu kế toán
-    kiểm kê tài sản
-    tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoắc thuê làm kế toán
-    bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng

Hành vi vi phạm quy định về thi chứng chỉ kế toán viên và cập nhật kiến thức cho kế toán viên hành nghề, người đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán
Mức phạt từ cảnh cáo đến 30.000.000 đồng được áp dụng với các hành vi vi phạm quy định về:
-    hồ sơ dự thi Chứng chỉ kế toán viên
-    cập nhật kiến thức cho kế toán viên hành nghề và người đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán

Hành vi vi phạm quy định về hành nghề dịch vụ kế toán
Mức phạt từ cảnh cáo đến 30.000.000 đồng được áp dụng với các hành vi vi phạm quy định về:
-    quy định về quản lý và sử dụng Chứng chỉ kế toán và Chứng chỉ kiểm toán viên
-    hồ sơ đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán
-    quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hành nghề dịch vụ kế toán.

Hành vi vi phạm quy định về kinh doanh dịch vụ kế toán
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    quy định về hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, 
-    quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán
-    kinh doanh dịch vụ kế toán, bảo quan và lưu trữ hồ sơ dịch vụ kế toán 
-    cung cấp dịch vụ kế toán.

Hành vi vi phạm quy định về cung cấp, sử dụng dịch vụ kế toán qua biên giới
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    điều kiện cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới
-    phương thức cung cấp dịch vụ qua biên giới
-    nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán nước ngoài khi cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới tại Việt Nam
-    nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán khi liên doanh với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán nước ngoài để cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới tại Việt Nam

Hành vi vi phạm quy định về thông báo, báo cáo
Mức phạt từ cảnh cáo đến 20.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    nghĩa vụ thông báo, báo cáo của hộ kinh doanh, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán
-    nghĩa vụ thông báo, báo cáo của kế toán viên hành nghề

Hành vi vi phạm quy định về kiểm tra hoạt động dịch vụ kế toán
Mức phạt từ 10.000.000 đến 30.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về kiểm tra hoạt động dịch vụ kế toán

2.    Hình phạt và mức phạt trong lĩnh vực kiểm toán độc lập

Hành vi vi phạm quy định về thi Chứng chỉ và cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên
Mức phạt từ cảnh cáo đến 30.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    hồ sơ dự thi Chứng chỉ kiểm toán viên
-    cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên

Hành vi vi phạm quy định về thi Chứng chỉ và cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên 
Mức phạt từ cảnh cáo đến 30.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    quản lý và sử dụng Chứng chỉ kiểm toán viên
-    hồ sơ đăng ký hành nghề kiểm toán viên
-    quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận hành nghề kiểm toán viên

Hành vi vi phạm quy định về kinh doanh dịch vụ kiểm toán và điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán
-    quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán
-    kinh doanh dịch vụ kiểm toán của doanh nghiệp kiểm toán

Hành vi vi phạm quy định về hoạt động kiểm toán 
Mức phạt từ cảnh cáo đến 40.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho người hành nghề kiểm toán hoặc trích lập quỹ dự phòng về rủi ro nghề nghiệp

Hành vi vi phạm quy định về đơn vị được kiểm toán
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    lựa chọn doanh nghiệp kiểm toán và kiểm toán viên hành nghề để thực hiện kiểm toán
-    giao kết hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm
-    liên quan đến cuộc kiểm toán

Hành vi vi phạm quy định về kiểm toán báo cáo tài chính của đơn vị có lợi ích công chúng
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    nghĩa vụ thông báo, báo cáo của doanh nghiệp kiểm toán được chấp thuận
-    thực hiện dịch vụ kiểm toán hoặc soát xét cho đơn vị có lợi ích công chúng
-    công khai thông tin báo cáo minh bạch
-    hồ sơ đăng ký tham gia kiểm toán cho đơn vị lợi ích công chúng
-    trách nhiệm của đơn vị có lợi ích công chúng
-    tính độc lập

Hành vi vi phạm quy định về cung cấp, sử dụng dịch vụ kiểm toán qua biên giới
Mức phạt từ cảnh cáo đến 50.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    điều kiện cung cấp dịch vụ kiểm toán qua biên giới
-    phương thức cung cấp dịch vụ qua biên giới
-    liên doanh với doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài để cung cấp dịch vụ kiểm toán qua biên giới tại Việt Nam

Hành vi vi phạm quy định về thông báo, báo cáo
Mức phạt từ cảnh cáo đến 20.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về:
-    nghĩa vụ thông báo và báo cáo của doanh nghiệp kiểm toán
-    nghĩa vụ thông báo và báo cáo của kiểm toán viên hành nghề

Hành vi vi phạm quy định về kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán 
Mức phạt từ cảnh cáo đến 30.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm quy định về kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán của doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài
 

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...