Nghị Định 349/2026/NĐ-CP: Những Điểm Mới Đáng Chú Ý Về Lựa Chọn Nhà Thầu

Ngày 09/09/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu. Nghị định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.

Nghị định 349/2026/NĐ-CP tập trung sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến thu thập báo giá, tổ chuyên gia và tổ thẩm định, chỉ định thầu, mua sắm có giá trị nhỏ, giám sát hoạt động đấu thầu, giải quyết kiến nghị, quản lý nhà thầu phụ và cơ chế đặt hàng sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước.

Những thay đổi này được kỳ vọng góp phần làm rõ hơn quy trình thực hiện, tăng tính linh hoạt trong một số trường hợp đặc thù, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động đấu thầu.

1. Thay Đổi Quy Định Về Thu Thập Và Xác Định Giá Từ Báo Giá

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định mới về việc thu thập báo giá.

Theo Nghị định, đối với hàng hóa, dịch vụ, chủ đầu tư phải thu thập tối thiểu 01 báo giá và được khuyến khích thu thập nhiều hơn 01 báo giá.

Yêu cầu báo giá phải được chủ đầu tư đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đơn vị quan tâm gửi báo giá trên Hệ thống trong thời hạn tối thiểu 03 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu.

• Trường hợp có nhiều hơn một báo giá, chủ đầu tư có thể xác định giá trung bình. Nếu báo giá hoặc một hạng mục trong báo giá có mức giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá đó khi xác định giá trung bình.

Quy định riêng đối với thuốc, hóa chất và thiết bị y tế

Đối với các gói thầu mua:

• Thuốc;

• Hóa chất;

• Vật tư xét nghiệm;

• Thiết bị y tế;

• Linh kiện, phụ kiện, vật tư thay thế sử dụng cho thiết bị y tế,

chủ đầu tư căn cứ yêu cầu chuyên môn để quyết định tiêu chí kỹ thuật và tổ chức lấy báo giá.

Thời hạn để đơn vị quan tâm gửi báo giá tối thiểu là 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Đặc biệt, nếu có từ 02 báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.

Nghị định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc bảo đảm quá trình thu thập báo giá công khai, minh bạch; đồng thời đơn vị cung cấp báo giá phải chịu trách nhiệm về tính phù hợp của thông tin giá và tuân thủ pháp luật về cạnh tranh, bán phá giá, nâng khống giá.

2. Nới Điều Kiện Đối Với Thành Viên Tổ Chuyên Gia, Tổ Thẩm Định Trong Một Số Trường Hợp

Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung quy định đối với các gói thầu thuộc:

• Dự án khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

• Dự án ứng dụng công nghệ cao;

• Dự án ứng dụng công nghệ mới;

• Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án.

Trong các trường hợp này, chủ đầu tư được quyết định lựa chọn thành viên tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trên cơ sở bảo đảm có năng lực thực hiện công việc được giao, mà không bắt buộc phải đáp ứng một số yêu cầu theo quy định chung.

Trường hợp cần lấy ý kiến hoặc huy động chuyên gia chuyên ngành không thuộc nhân sự của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn đấu thầu thì chuyên gia được huy động không bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu.

Quy định này tạo thêm sự linh hoạt trong việc huy động nguồn nhân lực chuyên môn đối với những gói thầu có tính chất đặc thù.

3. Tăng Trách Nhiệm Cập Nhật Thông Tin Trong Quá Trình Thực Hiện Hợp Đồng

Chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật tiến độ thực tế thực hiện hợp đồng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia khi hoàn thành các mốc tiến độ được quy định trong hợp đồng.

Trong quá trình thực hiện, nếu có thay đổi hoặc phát sinh liên quan đến:

• Danh sách nhà thầu phụ;

• Phạm vi công việc;

• Tỷ lệ sử dụng nhà thầu phụ;

• Nhà thầu phụ đặc biệt,

thì chủ đầu tư cũng phải cập nhật thông tin trên Hệ thống.

Quy định này góp phần tăng khả năng theo dõi quá trình thực hiện hợp đồng sau khi hoàn tất lựa chọn nhà thầu.

4. Mở Rộng Một Số Trường Hợp Được Áp Dụng Chỉ Định Thầu

Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung đáng kể các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu.

Một số trường hợp đáng chú ý gồm:

1/ Thứ nhất, các gói thầu có yêu cầu cấp bách phải thực hiện ngay để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo tại các nghị quyết, kết luận, văn bản chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền.

2/ Thứ hai, các gói thầu cần thực hiện ngay để bảo đảm kết nối, đồng bộ giữa các công trình thuộc dự án.

3/ Thứ ba, bổ sung trường hợp gói thầu đã tổ chức mời thầu nhưng không lựa chọn được nhà thầu, chẳng hạn:

• Không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu;

• Không có hồ sơ quan tâm hoặc hồ sơ dự sơ tuyển;

• Tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng yêu cầu;

• Tất cả nhà thầu không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.

Ngoài ra, Nghị định còn bổ sung, sửa đổi các trường hợp chỉ định thầu liên quan đến chuyển đổi số, bao gồm xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng số dùng chung, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

5. Điều Chỉnh Ngưỡng Giá Trị Đối Với Một Số Gói Thầu

Nghị định quy định:

• Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá gói thầu không quá 01 tỷ đồng;

• Gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án có giá gói thầu không quá 03 tỷ đồng;

• Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án có giá gói thầu không quá 05 tỷ đồng.

Đây là một trong những nội dung doanh nghiệp, chủ đầu tư và các đơn vị tham gia hoạt động đấu thầu cần lưu ý khi xác định hình thức lựa chọn nhà thầu.

6. Đơn Giản Hóa Việc Mua Sắm Đối Với Gói Thầu Có Giá Trị Không Quá 100 Triệu Đồng

Một điểm đáng chú ý khác là quy định đối với các gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng.

Theo đó, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm được quyết định việc mua sắm trên cơ sở bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Các trường hợp này:

• Không phải đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 79;

• Không bắt buộc thực hiện quy trình chỉ định thầu thông thường;

• Tuy nhiên vẫn phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, nếu một gói thầu đồng thời thuộc trường hợp được áp dụng chỉ định thầu theo quy trình thông thường và quy trình rút gọn, chủ đầu tư được lựa chọn một trong hai quy trình để thực hiện.

7. Bổ Sung Nhiều Trường Hợp Áp Dụng Chỉ Định Thầu Trong Lĩnh Vực Đặc Thù

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung các trường hợp lựa chọn nhà thầu trong một số lĩnh vực đặc thù.

Trong đó có các nội dung liên quan đến:

• Dịch vụ pháp lý, luật sư;

• Mua vé máy bay cho đoàn công tác trong nước và quốc tế;

• Vé máy bay cho đoàn khách quốc tế vào Việt Nam tham dự hội nghị, hội thảo;

• Suất ăn, bữa ăn học đường;

• Lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào phục vụ suất ăn;

• Một số dịch vụ phục vụ thể thao;

• Dịch vụ bưu chính để tống đạt giấy tờ của nước ngoài;

• Hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ theo cơ chế Phiếu hỗ trợ (Voucher);

• Dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho một số đối tượng;

• Một số trường hợp liên quan đến hoạt động quy hoạch, thanh lý, giải thể, phá sản và giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa.

Đối với cơ chế Phiếu hỗ trợ (Voucher), Nghị định đồng thời quy định trách nhiệm của cơ quan hỗ trợ trong việc xây dựng tiêu chí đánh giá, kiểm soát chất lượng, đánh giá năng lực và lựa chọn danh sách các bên cung cấp.

8. Tăng Cường Công Khai Kết Quả Thực Hiện Hợp Đồng Và Chất Lượng Hàng Hóa

Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung yêu cầu công khai thông tin kết quả thực hiện hợp đồng đặt hàng và thông tin về chất lượng hàng hóa đã được sử dụng, trừ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước.

Các thông tin có thể bao gồm:

• Tiến độ thực hiện;

• Chất lượng hàng hóa, dịch vụ;

• Vi phạm hợp đồng và lý do vi phạm;

• Các thông tin khác theo yêu cầu.

Thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng phải được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia không muộn hơn 30 ngày kể từ ngày kết thúc thời gian thực hiện hợp đồng đặt hàng.

Đồng thời, thông tin về chất lượng hàng hóa đã sử dụng cũng phải được công khai theo thời hạn quy định.

9. Tăng Cường Cơ Chế Giám Sát Hoạt Động Đấu Thầu

Một nội dung quan trọng khác của Nghị định là việc hoàn thiện cơ chế giám sát thường xuyên hoạt động đấu thầu.

Cơ quan giám sát thường xuyên của bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm tiếp nhận, theo dõi và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn, bao gồm:

• Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia;

• Báo cáo của chủ đầu tư;

• Kiến nghị, phản ánh của tổ chức, cá nhân;

• Các nguồn thông tin hợp pháp khác.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường có nguy cơ ảnh hưởng đến cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả hoặc tiến độ của gói thầu, dự án, cơ quan giám sát có thể thông báo cho chủ đầu tư để rà soát, xử lý.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, cơ quan giám sát có thể yêu cầu chủ đầu tư xử lý theo thẩm quyền hoặc thành lập đoàn giám sát khi cần thiết.

Đáng chú ý, kết quả giám sát và việc thực hiện các yêu cầu khắc phục, chấn chỉnh cũng được công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

10. Thay Đổi Thời Hạn Và Quy Trình Giải Quyết Kiến Nghị

Nghị định mới quy định cụ thể hơn về việc giải quyết kiến nghị trong đấu thầu.

• Đối với kiến nghị về hồ sơ mời thầu, nhà thầu, cơ quan, tổ chức gửi kiến nghị đến chủ đầu tư tối thiểu 03 ngày làm việc trước thời điểm đóng thầu.

• Đối với các nội dung khác trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà thầu phải gửi kiến nghị trước khi có thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu.

Chủ đầu tư có trách nhiệm giải quyết kiến nghị trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn kiến nghị.

• Đối với kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà thầu có thể gửi kiến nghị trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày kết quả lựa chọn nhà thầu được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Trong trường hợp Hội đồng giải quyết kiến nghị tiếp nhận và giải quyết, thời hạn giải quyết là 30 ngày kể từ ngày Hội đồng được thành lập.

• Đối với kiến nghị có nhiều nội dung phức tạp, Hội đồng giải quyết kiến nghị có thể quyết định kéo dài thời gian giải quyết tối đa 10 ngày kể từ khi hết thời hạn giải quyết theo quy định.

11. Bổ Sung Cơ Chế Xử Lý Khi Không Có Nhà Thầu Tham Dự

Trong trường hợp đến thời điểm đóng thầu không có nhà thầu tham dự, chủ đầu tư có thể áp dụng chỉ định thầu theo trường hợp tương ứng hoặc lựa chọn phương án xử lý theo quy định.

Một số trường hợp được phép gia hạn thời điểm đóng thầu tối thiểu 05 ngày làm việc, trong khi các gói thầu khác có thể được gia hạn tối thiểu 10 ngày.

Quy định này nhằm tạo thêm cơ sở xử lý tình huống khi quá trình lựa chọn nhà thầu không thu hút được nhà thầu tham dự.

12. Quy Định Mới Về Trường Hợp Nhà Thầu Có Nhân Sự Vi Phạm Pháp Luật Về Đấu Thầu

Nghị định cũng quy định trường hợp trong quá trình thực hiện hợp đồng, nhân sự của nhà thầu bị Tòa án kết án về hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và hành vi đó liên quan đến việc nhà thầu trúng thầu.

Khi đó, chủ đầu tư phải:

• Chấm dứt hợp đồng;

• Tịch thu giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng;

• Chỉ thanh toán đối với phần công việc đã thực hiện và được nghiệm thu theo hợp đồng.

Nhà thầu bị coi là không hoàn thành hợp đồng và thông tin này được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

13. Làm Rõ Việc Bổ Sung, Thay Thế Hàng Hóa Trong Một Số Trường Hợp

Nghị định bổ sung quy định đối với trường hợp gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự và hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng có một số hàng hóa thông thường, thông dụng, sẵn có trên thị trường không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Nếu tổng giá trị các hạng mục hàng hóa này không quá 1% giá gói thầu, chủ đầu tư có thể xem xét, quyết định cho phép nhà thầu bổ sung hoặc thay thế hàng hóa.

Tuy nhiên, giá của hàng hóa bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá hàng hóa đã chào.

14. Có Cơ Chế Khôi Phục Hiệu Lực Hồ Sơ Dự Thầu Khi Quá Trình Đánh Giá Kéo Dài

Trường hợp thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất bị kéo dài khiến hồ sơ hết hiệu lực, chủ đầu tư được quyền yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và bảo đảm dự thầu tương ứng.

Nếu nhà thầu không chấp thuận hoặc từ chối việc khôi phục hiệu lực thì hồ sơ không được tiếp tục xem xét, đánh giá nhưng không bị xử lý vi phạm theo pháp luật về đấu thầu.

Đây là quy định nhằm xử lý thực tế phát sinh khi thời gian đánh giá kéo dài ngoài dự kiến.

15. Quy Định Rõ Hơn Về Quản Lý Và Sử Dụng Nhà Thầu Phụ

Nghị định sửa đổi quy định về quản lý nhà thầu phụ theo hướng xác định rõ hơn trách nhiệm giữa chủ đầu tư và nhà thầu.

Chủ đầu tư quy định tỷ lệ phần trăm về giá trị tối đa được sử dụng nhà thầu phụ trong hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu.

Nhà thầu có thể đề xuất:

• Phần công việc sử dụng nhà thầu phụ;

• Giá trị phần công việc;

• Tên nhà thầu phụ nếu đã xác định.

Trong một số trường hợp, nhà thầu chưa xác định được tên nhà thầu phụ tại thời điểm dự thầu thì có thể chưa nêu tên nhưng phải xác định rõ phần công việc và giá trị dự kiến sử dụng nhà thầu phụ.

Nghị định cũng quy định việc thay thế, bổ sung nhà thầu phụ phải được chấp thuận theo quy định; đồng thời nhà thầu vẫn chịu trách nhiệm về khối lượng, chất lượng, tiến độ và các nghĩa vụ khác đối với phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện.

• Đối với việc mua nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, vật tư, phụ tùng, máy móc, thiết bị hoặc thuê thiết bị thi công, nhân sự từ nhà cung cấp, cá nhân để thực hiện gói thầu, các đối tượng này không được coi là nhà thầu phụ theo quy định tại Nghị định.

16. Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Về Giá Trong Đấu Thầu

Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung nội dung “xây dựng cơ sở dữ liệu về giá trong đấu thầu” vào quy định liên quan.

Đây là cơ sở quan trọng để từng bước tăng cường dữ liệu phục vụ việc xác định, tham chiếu và đánh giá giá trong hoạt động đấu thầu.

17. Điều Chỉnh Quy Định Về Đặt Hàng Sản Phẩm, Dịch Vụ Công

Chương II của Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên.

Một số nội dung được điều chỉnh liên quan đến:

• Dự toán đặt hàng;

• Đơn giá, giá đặt hàng;

• Mức trợ giá;

• Xác định đơn giá, giá đặt hàng;

• Cơ chế đối với nhiệm vụ đặt hàng cấp bách;

• Định mức kinh tế – kỹ thuật và định mức chi phí;

• Cơ chế chuyển tiếp đối với các hợp đồng đặt hàng đã được ký.

Đặc biệt, đối với nhiệm vụ đặt hàng cấp bách cần triển khai ngay nhưng cơ quan có thẩm quyền chưa ban hành đơn giá, giá đặt hàng, trong một số trường hợp, cơ quan, đơn vị được ký hợp đồng tối đa bằng 90% giá trị đặt hàng tính theo giá thực hiện năm gần nhất hoặc 90% dự toán được cấp có thẩm quyền giao. Sau khi có đơn giá, giá đặt hàng chính thức, hợp đồng sẽ được điều chỉnh theo quy định.

18. Quy Định Chuyển Tiếp Và Thời Điểm Có Hiệu Lực

Theo Điều 28, Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, tức ngày 09/09/2026.

• Đối với một số sản phẩm, dịch vụ công đã có quyết định đặt hàng hoặc đã ký hợp đồng đặt hàng trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc thực hiện tiếp tục được áp dụng theo quy định chuyển tiếp được nêu tại Nghị định.

• Đối với một số trường hợp đã được giao dự toán ngân sách năm 2026 nhưng chưa có quyết định đặt hàng, chưa ký hợp đồng, cơ quan đặt hàng được lựa chọn tiếp tục áp dụng quy định cũ hoặc quy định mới theo điều kiện được Nghị định quy định.

Riêng một số gói thầu mua vắc xin sản xuất trong nước đã ký hợp đồng trước ngày Nghị định có hiệu lực cũng được quy định cơ chế điều chỉnh hợp đồng, thanh toán và định giá theo quy định mới.

Phần Tóm Tắt

Nghị định 349/2026/NĐ-CP mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, tập trung vào ba định hướng chính:

Thứ nhất, tăng tính linh hoạt trong lựa chọn và chỉ định nhà thầu, đặc biệt đối với các trường hợp cấp bách, gói thầu không lựa chọn được nhà thầu hoặc các lĩnh vực có tính chất đặc thù.

Thứ hai, đơn giản hóa một số thủ tục, điển hình là mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng, quy định về tổ chuyên gia, tổ thẩm định và xử lý một số tình huống phát sinh trong quá trình đấu thầu.

Thứ ba, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình thông qua việc cập nhật thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, công khai kết quả giám sát, kết quả thực hiện hợp đồng và quy định cụ thể hơn về giải quyết kiến nghị.

Các cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư và nhà thầu cần rà soát các quy định mới để bảo đảm việc tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện hợp đồng phù hợp với quy định hiện hành.

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 09/09/2026 và có hiệu lực kể từ ngày ký.

Công Ty Kiểm Toán Việt Úc

Kiểm toán Việt Úc là đơn vị chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ thuế, dịch vụ tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam và nước ngoài. Kiểm toán Việt Úc hội tụ các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và kiểm toán bao gồm các CPA Việt Nam, CPA Úc, và các nhân sự cấp cao từ Big4 như PwC, Deloitte...